PRAVILNIKO TEORIJSKOJ I PRAKTIČNOJ OBUCI KANDIDATA ZA VOZAČE

(“Sl. glasnik RS”, br. 93/2013, 116/2013, 108/2014, 36/2015, 51/2015, 86/2015, 104/2015, 77/2016, 63/2017 i 16/2024)

I UVODNE ODREDBE

Član 1

Ovim pravilnikom propisuje se program i način sprovođenja teorijske i praktične obuke kandidata za vozače.

Član 2

Privredno društvo, odnosno ogranak privrednog društva ili srednja stručna škola (u daljem tekstu: pravno lice) teorijsku i praktičnu obuku izvode u skladu sa programom teorijske i praktične obuke, u trajanju i na način propisan ovim pravilnikom.

Teorijska i praktična obuka kandidata za vozače (u daljem tekstu: kandidat) izvodi se u skladu sa planom teorijske obuke i planom praktične obuke.

Dodatna teorijska i praktična obuka kandidata iz člana 351. st. 9-11. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima, koja mora obuhvatiti promene u propisima o bezbednosti saobraćaja i njihov uticaj na bezbedno upravljanje vozilom u saobraćaju na putu, izvodi se u skladu sa planom dodatne teorijske obuke i planom dodatne praktične obuke.

Nakon završene teorijske, odnosno praktične obuke, može se na zahtev kandidata sprovesti dopunska obuka.

Teorijska i praktična obuka kandidata može se započeti najranije 12 meseci pre nego što kandidat za vozača ispuni starosni uslov iz člana 180. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima.

Teorijska i praktična obuka kandidata ne može se započeti i vršiti u vreme trajanja zaštitne mere, odnosno mera bezbednosti zabrane upravljanja motornim vozilom, kao ni za vreme dok mu je vozačka, odnosno probna vozačka dozvola oduzeta zbog nesavesnosti.

Teorijska i praktična obuka kandidata za upravljanje vozilima određene kategorije ne može se započeti i vršiti ukoliko kandidat ne ispunjava uslove u pogledu posedovanja odgovarajuće vozačke, odnosno probne vozačke dozvole iz člana 181. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima.

Član 2a

Odobrenje za osposobljavanje kandidata za upravljanje vozilom vatrogasne službe ili vozilom organa za očuvanje javnog reda i mira, odnosno odbrane, formata A4 ili A5, u skladu sa članom 180. stav 4. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima (“Službeni glasnik RS”, br. 41/09, 53/10, 101/11, 32/13 – odluka US, 55/14, 96/15 – dr. zakon, 9/16 – odluka US, 24/18, 41/18, 41/18 – dr. zakon, 87/18, 23/19, 128/20 – dr. zakon i 76/23):

1) za kandidata koji je zaposlen u Ministarstvu unutrašnjih poslova, izdaje organizaciona jedinica tog ministarstva, nadležna za poslove saobraćaja, na predlog teritorijalno nadležne organizacione jedinice u kojoj je kandidat raspoređen;

2) za kandidata koji je pripadnik Ministarstva odbrane ili Vojske Srbije, odobrenje se izdaje u skladu sa propisima koji uređuju obuku vojnih lica za vozače motornih vozila.

Izgled i sadržaj odobrenja iz stava 1. tačka 1) ovog člana dati su na Obrascu 7, koji je odštampan u prilogu ovog pravilnika i čini njegov sastavni deo.

II TEORIJSKA OBUKA

Član 3

Teorijska obuka kandidata se sprovodi frontalno, grupno ili individualno u učionici pravnog lica koje organizuje teorijsku obuku, kroz predavanja i vežbe.

Teorijska obuka kandidata koji nemaju vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu sastoji se iz osnovnog i posebnog fonda časova.

Osnovni fond časova isti je za sve kategorije, a posebni fond časova mora postojati najmanje za kategorije vozila:

1) AM, A1, A2 i A;

2) B1 i B;

3) C1 i C;

4) D1 i D;

5) F.

Izuzetno od stava 2. ovog člana, kandidat koji ima vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu mora imati najmanje časove koji su predviđeni posebnim fondom časova za kategoriju vozila za koju se osposobljava.

Kandidat ne mora imati teorijsku obuku kada:

1) ima vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu za upravljanje vozilima kategorije koja ima isti posebni fond časova kao kategorija za koju se osposobljava iz stava 3. ovog člana;

2) se osposobljava za upravljanje vozilima kategorije BE, C1E, CE, D1E i DE;

3) ima dozvolu (licencu) za predavača teorijske obuke.

Plan teorijske obuke kandidata, sačinjava pravno lice i isti predstavlja detaljnu razradu programa obuke prema sadržaju časova osnovnog, odnosno posebnog fonda časova teorijske obuke, po temama obuke.

Pravno lice može imati više planova teorijske obuke koji su sačinjeni u skladu sa karakteristikama kandidata, odnosno zahtevanim nivoom usluge. Ako pravno lice ima više planova teorijske obuke svaki mora biti označen rednim brojem.

Na osnovu plana teorijske obuke pravno lice sačinjava plan realizacije svakog pojedinačnog časa teorijske obuke, koji mora biti sačinjen tako da predavač za vreme trajanja svakog pojedinačnog časa može realizovati najmanje sadržaj predviđen planom teorijske obuke.

U toku teorijske obuke kandidat prisustvuje svim časovima koji su određeni planom teorijske obuke za koji je, ugovorom o uslovima pod kojim će se obaviti obuka, opredeljeno da će biti izvedena obuka kandidata.

Ako se kandidat u istom pravnom licu osposobljava za dve ili više kategorija vozila, kandidat može prisustvovati časovima osnovnog fonda teorijske obuke samo jednom, pod uslovom da se teorijska obuka sprovodi u periodu koji nije duži od 12 meseci od dana početka teorijske obuke, što se evidentira u novoj knjižici obuke.

Na početku svakog pojedinačnog časa teorijske obuke, a najkasnije 20 minuta nakon početka časa, predavač evidentira u centralnu bazu podataka Informacionog sistema osposobljavanja kandidata za vozače (u daljem tekstu: ISO), prisustvo kandidata času teorijske obuke.

Čas teorijske obuke predavač ne može započeti u slučaju prekida veze sa centralnom bazom podataka ISO. Ukoliko prekid veze sa ISO nastane u toku trajanja časa teorijske obuke predavač će održati započeti čas, a naredni čas teorijske obuke predavač ne može započeti dok se ne uspostavi veza sa ISO.

Planove osnovnog fonda časova, planove posebnog fonda časova, planove realizacije svakog pojedinačnog časa, plan dodatne teorijske obuke, cene časa teorijske obuke, odnosno praktične obuke, po kategorijama vozila, pravno lice mora uneti u centralnu bazu podataka ISO.

Izuzetno od stava 12. ovog člana, jedan čas teorijske obuke predavač može započeti u zakazanom terminu i u slučaju prekida veze sa ISO, pri čemu je predavač dužan da podatke o sprovedenom času unese u ISO pre održavanja narednog časa, a nemogućnost povezivanja sa ISO mora biti dokumentovana najmanje slikom sa originalnim datumom i vremenom.

Član 4

Po završetku teorijske obuke, kandidatu se izdaje, na njegov zahtev, potvrda o završenoj teorijskoj obuci, formata A4 ili A5, čiji je sadržaj i izgled dat u Obrascu 1, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

U slučaju prestanka osposobljavanja u pravnom licu kandidatu se izdaje, na njegov zahtev, Potvrda o broju časova teorijske obuke, formata A4 ili A5, čiji je sadržaj i izgled dat u Obrascu 2, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

Po završetku dodatne teorijske obuke, u smislu odredaba člana 351. st. 9-11. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima, kandidatu se izdaje, na njegov zahtev, Potvrda o broju časova dodatne teorijske obuke, formata A4 ili A5, čiji je sadržaj i izgled dat u Obrascu 3, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

U slučaju kada kandidat nakon završene teorijske obuke, odnosno dodatne teorijske obuke, osposobljavanje nastavlja u istom pravnom licu Potvrda o završenoj teorijskoj obuci, odnosno Potvrda o broju časova dodatne teorijske obuke, je sastavni deo knjižice obuke kandidata za vozače, a u slučaju prestanka osposobljavanja u tom pravnom licu ove potvrde se izdaju na propisanim obrascima, na zahtev kandidata.

1. Program teorijske obuke

Član 5

Program teorijske obuke kandidata za vozače motornih vozila podeljen je po temama predavanja, koje su označene kodovima, a broj časova (ili delove časa) po pojedinim temama opredeljuju pravna lica svojim planovima teorijske obuke.

Nazivi tema predavanja, njihovi kodovi i sadržaj su:

1) bezbednost saobraćaja – T1;

(1) pojam, značaj i osnovne odredbe Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima;

(2) osnovna načela bezbednosti saobraćaja na putevima;

(3) saobraćajne nezgode, njihovi uzroci i posledice;

2) vozač – T2;

(1) pojam, značaj i uticaj vozača na bezbednost saobraćaja;

(2) osobine i postupci vozača koji utiču na bezbednost saobraćaja;

(3) sociološki činioci koji utiču na ponašanje vozača;

(4) značaj procene saobraćajne situacije i način donošenja odluka vozača;

(5) orijentacija vozača u vremenu i prostoru;

(6) osnovni psihički procesi (osećaji, opažanje, predstave, pažnja, emocije, mišljenje, refleksi i dr.) i psihološki činioci koji utiču na procene, donošenje i sprovođenje odluka vozača u toku vožnje;

(7) vreme reakcije, pažnja i umor vozača (pojam, značaj, uticaj individualnih i spoljnih faktora, uticaj spoljne sredine, motivacija, iskustvo, budnost, faktori koji doprinose umoru, efekti umora, mere za otklanjanje umora i dr.);

(8) promene kod vozača koje nastaju usled korišćenja alkohola i/ili drugih psihoaktivnih supstanci čija je upotreba zabranjena pre i za vreme vožnje (uticaj na sposobnosti i ponašanje vozača, tipične greške vozača pod uticajem alkohola i dr.);

(9) psihofizički uslovi za upravljanje vozilom koje moraju ispunjavati vozači i način utvrđivanja ispunjenosti tih uslova u saobraćaju na putu;

(10) vreme upravljanja vozilom u saobraćaju na putu i odmori vozača (vreme upravljanja, prekid upravljanja radi odmora, neprekidni odmor, način upotrebe tahografa i dr.);

(11) planiranje i priprema za putovanje, odnosno upravljanje vozilom (izbor prevoznog sredstva, izbor trase putovanja, vreme polaska, plan pauza i odmora i dr.)

3) put – T3;

(1) pojam, značaj puta i vrste puteva;

(2) karakteristike puta koje su od značaja za bezbednost saobraćaja (poprečni profil puta, kolovozni zastor, prijanjanje, broj i širina saobraćajnih traka, odvodnjavanje, oštećenja kolovoza, preglednost puta, horizontalne i vertikalne krivine, tuneli, mostovi, nadvožnjaci, podvožnjaci i drugi putni objekti);

(3) uticaj vremenskih prilika (snega, snežne vejavice, kiše, magle, poledice, grada, temperature, vazdušnog pritiska, vlažnosti vazduha i dr.) na stanje puta i bezbedno odvijanje saobraćaja (vidljivost, dužina zaustavnog puta, režim vožnje i dr.);

(4) put u noćnim uslovima vožnje (uticaj na sposobnost vozača, uočljivost drugih vozila, pešaka i prepreka na putu, uticaj na brzinu kretanja i procenu brzine drugih vozila i dr.) i oprema puta;

(5) tehničko regulisanje saobraćaja (opšte odredbe, pešačka zona, zona usporenog saobraćaja, zona “30”, zona škole, zaštita životne sredine, tehnička sredstva za usporavanje saobraćaja i dr.);

4) vozilo – T4;

(1) pojam i značaj vozila, definicije vrsta vozila i identifikaciona oznaka vozila;

(2) osobine vozila koje utiču na bezbedno odvijanje saobraćaja na putevima (konstrukcija, vrsta materijala, način izrade i uslovi eksploatacije, tehničko održavanje, odobrenje tipa vozila i dr.);

(3) osnovni sklopovi i uređaji vozila i njihov uticaj na bezbednost saobraćaja na putu, značaj i uticaj tehničke ispravnosti vozila na bezbedno odvijanje saobraćaja (uređaj za upravljanje, uređaj za zaustavljanje, uređaji za osvetljavanje i davanje svetlosnih znakova, uređaji koji omogućavaju normalnu vidljivost, uređaji za spajanje vučnog i priključnog vozila, pneumatici, tahograf i ostali uređaji);

(4) zaustavni put i put preticanja (elementi, uticajni faktori, dužina, potrebno, vreme, posledice i dr.)

(5) najčešće i najopasnije neispravnosti vozila i mogućnosti njihovog otklanjanja od strane vozača raspoloživom opremom i sredstvima, postavljanje na točkove lanaca za sneg;

(6) značaj i uticaj opterećenja i načina opterećenja vozila na bezbednost saobraćaja;

(7) elementi aktivne bezbednosti vozila (pojam i značaj, stabilnost i upravljivost vozila, uređaj za upravljanje, uređaj za kočenje, pneumatici, uređaji koji obezbeđuju vidljivost, ogibljenje vozila, transmisija, električna instalacija i dr.);

(8) elementi pasivne bezbednosti vozila (pojam i značaj, karoserija vozila, konstrukcija vozila, upotrebljeni materijali, zaštita dece u vozilu, zaštita lica koja se prevoze motociklom, unutrašnjost vozila, spoljni delovi vozila, sklopovi i uređaji vozila čiji je osnovni cilj obezbeđivanje pasivne bezbednosti, sigurnosni pojasevi, vazdušni jastuci, nasloni za glavu i dr.);

(9) elementi katalitičke bezbednosti vozila (pojam i značaj, buka, vibracije, izduvni gasovi, grejanje, ventilacija, klimatizacija i dr.);

(10) uslovi za učešće vozila u saobraćaju na putu (registracija vozila, saobraćajna dozvola, registarske tablice, registraciona nalepnica, privremena registracija, tablice za privremeno označavanje i dr.);

(11) tehnička ispravnost vozila, tehnički pregledi vozila, redovni, vanredni i kontrolni tehnički pregledi;

(12) osnove ekonomične vožnje i uticaj saobraćaja na stanje životne sredine i njeno ugrožavanje (pojam i značaj, uticaj tehnike vožnje, značaj tehničke ispravnosti vozila i motora u zaštiti životne sredine od zagađenja bukom i izduvnim gasovima);

(13) zabrana odlaganja i ispuštanja materija i otpada kojim se ugrožava životna sredina;

5) pravila saobraćaja – T5;

(1) pojam i značaj pravila saobraćaja;

(2) opšte odredbe o ponašanju učesnika u saobraćaju (hijerarhija postupanja učesnika u saobraćaju, način kretanja vozila i obaveza držanja odstojanja i rastojanja, ostavljanje predmeta na putu, opšta obaveza prema pešacima, slepim osobama, odnos prema vozilima koja vrše prevoz putnika i dece, korišćenje telefona i drugih uređaja za komunikaciju, zabrana korišćenje uređaja za otkrivanje i ometanje rada uređaja za merenje brzine, korišćenje sigurnosnih pojaseva, svetloodbojnih prsluka i dr.);

(3) upotreba pokazivača pravca, uključivanje vozila u saobraćaj i isključivanje iz saobraćaja, kretanje vozila po putu (kretanje po kolovozu puta u zavisnosti od broja saobraćajnih traka i njihove namene, kretanje po saobraćajnim trakama za uključivanje i isključivanje, kretanje po saobraćajnim trakama za spora vozila i saobraćajnim trakama za vozila javnog prevoza putnika, kretanje tramvajskom bašticom, usporavanje vozila i dr.);

(4) skretanje (skretanje ulevo ili udesno), polukružno okretanje, kretanje vozilom unazad, mimoilaženje (opšta pravila koja se tiču mimoilaženja između vozila, odnosno vozila i pešaka), preticanje i obilaženje (opšta pravila, način, zabrane);

(5) brzina (pojam brzine, trenutna brzina, srednja brzina, prilagođavanje brzine uslovima saobraćaja, stanju puta, atmosferskim prilikama, vidljivosti, preglednosti, gustini saobraćaja, ograničenje brzine u naselju, odnosno van naselja, ograničenje brzine prema vrsti i nameni vozila, vrsti puta, ograničenja brzine izražena saobraćajnim znakovima);

(6) prvenstvo prolaza (prvenstvo prolaza na raskrsnici, pri uključivanju na put, pri susretu sa tramvajem i vozom);

(7) saobraćaj na raskrsnici (opšta pravila, način kretanja kroz raskrsnicu);

(8) nasilnička vožnja (pojam, ponašanja vozača koja predstavljaju nasilničku vožnju i opasnosti koja ona donosi);

(9) zvučni ili svetlosni znaci upozorenja (davanje znakova i zabrane davanja znakova);

(10) zaustavljanje i parkiranje (opšta pravila o zaustavljanju i parkiranju, zabrane zaustavljanja i parkiranja, način obezbeđenja vozila);

(11) vučenje vozila (opšte odredbe, način vučenja vozila, broj priključnih vozila u zavisnosti od vrste vozila, zabrane);

(12) upotreba svetala u saobraćaju (upotreba kratkih, odnosno dnevnih, dugih, pozicionih, svetala za maglu, označavanje i osvetljavanje ostalih učesnika kao što su pešaci, biciklisti i dr.);

(13) saobraćaj tramvaja i drugih vozila na šinama, saobraćaj traktora, radnih mašina i motokultivatora (opšte odredbe, priključci za izvođenje radova, vuča priključnih vozila), saobraćaj zaprežnih vozila i učešće životinja u saobraćaju;

(14) saobraćaj bicikala, mopeda, tricikala, četvorocikala i motocikala (način upravljanja, vožnja biciklističkom stazom, odnosno trakom, ograničenja);

(15) kretanje pešaka (način kretanja po kolovozu, trotoaru, prelazak preko kolovoza, pešačkog prelaza, regulisanje kretanja pešaka), obaveze vozača prema pešacima (uslovi za bezbedno kretanje pešaka preko kolovoza i po kolovozu);

(16) saobraćaj na prelazu puta preko železničke pruge (prvenstvo prolaza, način prelaska);

(17) saobraćaj na autoputu i motoputu (opšta pravila, zabrane, način kretanja);

(18) vozila pod pratnjom i vozila sa pravom prvenstva prolaza (pojam, značaj, obaveze vozača i pešaka pri susretu sa tim vozilima, davanje znakova);

(19) upotreba žutog rotacionog ili trepćućeg svetla (pojam, značaj, obaveze vozača i pešaka pri susretu sa tim vozilima, davanje znakova);

(20) mere predostrožnosti prilikom napuštanja vozila;

6) ostali učesnici u saobraćaju – T6;

(1) pojam i karakteristike učesnika u saobraćaju koje utiču na bezbedno odvijanje saobraćaja;

(2) karakteristike ponašanja u saobraćaju dece, starih lica, osoba sa posebnim potrebama, pešaka, biciklista, motociklista i drugih lica;

(3) pojam, karakteristike i uticaj šinskih vozila na bezbedno odvijanje saobraćaja;

(4) uticaj životinja na bezbedno odvijanje saobraćaja na putu;

7) saobraćajna signalizacija – T7;

(1) pojam, značaj, način obeležavanja i postavljanje;

(2) saobraćajni znakovi, pojmovi (znakovi opasnosti, izričitih naredbi, obaveštenja, dopunske table);

(3) značenje saobraćajnih znakova, mesto postavljanja i prestanak važnosti;

(4) oznake na kolovozu i trotoaru, pojmovi i značenje;

(5) svetlosni saobraćajni znakovi, pojmovi i značenje, semafori i njihova namena (regulisanje kretanja vozila: po putu, preko raskrsnice, na prelazu preko železničke pruge, regulisanje kretanja na biciklističkim trakama, odnosno stazama i regulisanje kretanja pešaka);

(6) svetlosne oznake (podela i način obeležavanja);

(7) način obeležavanje prelaza puta preko železničke pruge;

(8) način obeležavanja prepreka na putu i mesta na kome se izvode radovi na putu;

(9) znaci i naredbe koje daju ovlašćena lica (njihovo značenje i način davanja);

8) prevoz tereta i lica vozilima – T8;

(1) opšte odredbe, pojam, značaj i zabrane;

(2) opterećenje vozila (osovinsko opterećenje, ukupna masa, nosivost, najveća dozvoljena masa, najveća dozvoljena ukupna masa, smeštaj i obezbeđenje tereta);

(3) vanredni prevoz (pojam, uslovi pod kojim se obavlja, dozvola);

(4) prevoz lica vozilima (pojam i značaj, opterećenje vozila, način prevoza, ograničenja);

9) vozačke dozvole – T9;

(1) pojam i značaj;

(2) propisi vezani za pravo na upravljanje vozilom u saobraćaju na putu, uslovi za upravljanje vozilom, starosni uslovi za dobijanje vozačke dozvole, postupak izdavanja vozačke dozvole, zdravstveni pregledi, vozačke dozvole za kategorije motornih vozila, oduzimanje vozačke dozvole, izvršenje mere zabrane upravljanja, profesionalni vozači, vozači tramvaja, vozači turističkog voza;

(3) probna vozačka dozvola (pojam, značaj i uslovi za upravljanje vozilom);

(4) osposobljavanje kandidata za vozače (teorijska obuka, praktična obuka i vozački ispit);

10) dužnosti učesnika u saobraćaju u slučaju saobraćajne nezgode – T10;

(1) postupak u slučaju saobraćajne nezgode (pojam, dužnosti i obaveze vozača i lica koje se zatekne na mestu nezgode);

(2) dužnost i obaveze policije, zdravstvene ustanove, upravljača puta, osiguravajućih društava;

(3) evropski izveštaj o saobraćajnoj nezgodi;

11) posebne mere i ovlašćenja – T11;

(1) isključenje vozača iz saobraćaja, zadržavanje vozača, upućivanje vozača na kontrolni lekarski pregled, utvrđivanje prisustva alkohola i/ili psihoaktivnih supstanci kod učesnika u saobraćaju, zaustavljanje, odnosno upućivanje radi zaustavljanja vozila na bezbednom mestu ili uključivanja na put za tu vrstu ili kategoriju vozila, snimanje saobraćaja i učesnika u saobraćaju korišćenjem odgovarajućih sredstava kao i dokumentovanje prekršaja i drugih postupanja u saobraćaju suprotnih propisima, privremeno oduzimanje predmeta prekršaja, oduzimanje obrasca strane vozačke dozvole kada vozač ima više od jedne vozačke dozvole, isključenje vozila iz saobraćaja, upućivanje na kontrolni tehnički pregled vozila, uklanjanje, odnosno premeštanje vozila, kao i postavljanje uređaja kojima se sprečava odvoženje vozila, merenje osovinskog opterećenja vozila i ukupne mase vozila;

12) teorijsko objašnjenje radnji vozilom, odnosno skupom vozila, u saobraćaju na putu i postupanje vozača u saobraćaju na putu – T12;

(1) izvođenje radnji vozilom u saobraćaju na putu: polazak sa mesta, uključivanje vozila u saobraćaj na putu, vožnja unapred, vožnja unazad, promena pravca kretanja i zaustavljanje vozila, održavanje brzine kretanja vozila u zavisnosti od saobraćajne situacije i uslova puta i vremenskih uslova, skretanje, polukružno okretanje, obilaženje, mimoilaženje, preticanje, promena saobraćajne trake, zaustavljanje i naglo kočenje, korišćenje saobraćajne trake za usporavanje i ubrzavanje, propuštanje drugih učesnika u saobraćaju, ustupanje prava prvenstva prolaza;

(2) postupanje vozača: pri nailasku i prolasku kroz raskrsnicu na kojoj je saobraćaj regulisan pravilom desne strane, saobraćajnim znakom, svetlosnim saobraćajnim znakom, znacima i naredbama koje daje ovlašćeno lice, odnosno nailasku na raskrsnicu sa kružnim tokom saobraćaja, prilikom izbora brzine kretanja vozila u zavisnosti od saobraćajne situacije, uslova puta i vremenskih uslova, pri nailasku na pešački prelaz, u odnosu na pešake, bicikliste i druge učesnike u saobraćaju, prilikom prelaska preko železničke i tramvajske pruge i vožnje kroz tunel, prilikom smanjene vidljivosti i u uslovima padavina i prilikom kretanja putem na kojem se izvode radovi;

13) društvena opasnost i posledice nepoštovanja propisa iz oblasti bezbednosti saobraćaja – T13;

(1) moguće štetne posledice nepoštovanja propisa;

(2) kaznene mere za učinioce povreda odredaba propisa iz oblasti bezbednosti saobraćaja u odnosu na društvenu opasnost (kazneni poeni, kazna zatvora, novčana kazna, mere bezbednosti i zaštitne mere).

Vežbe obuhvataju razmatranje konkretnih saobraćajnih situacija, rešavanje ispitnih pitanja i bliža objašnjavanja pitanja iz programa teorijske obuke i označavaju se kodom – T14.

Pravno lice dužno je da kandidatu pre početka osposobljavanja obezbedi stručnu literaturu iz oblasti osposobljavanja kandidata za vozače, čije objavljivanje organizuje i obezbeđuje Agencija za bezbednost saobraćaja u smislu člana 9. stav 2. tačka 15) Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima. Stručna literatura mora obuhvatiti najmanje sadržaj određen Programom teorijske obuke i može biti u pisanom, odnosno elektronskom obliku.

2. Način sprovođenja teorijske obuke

Član 6

Čas teorijske obuke kandidata traje 45 minuta, a odmor između časova najmanje 10, a najviše 30 minuta.

U toku jednog kalendarskog dana kandidat može imati najviše 3 pojedinačna časa teorijske obuke, odnosno 4 pojedinačna časa posebnog fonda.

Predavač teorijske obuke pre početka časa mora imati odmor od najmanje 10 minuta.

Član 7

Osnovni fond časova teorijske obuke traje najmanje 25 časova predavanja i najmanje 8 časova vežbi, a posebni fond časova traje najmanje 5 časova predavanja i najmanje 2 časa vežbi.

Predavač mora u okviru jedne teme realizovati časove prema redosledu koji je određen planom teorijske obuke za tu temu, odnosno predavač ne može evidentirati prisustvo kandidata realizaciji određenog časa u okviru jedne teme ako kandidat nije prisustvovao svim časovima iste teme koji prethode tom času.

Ako je kandidat teorijsku obuku obavio u više pravnih lica, pri čemu su sve teme teorijske obuke realizovane u celosti u skladu sa planom teorijske obuke tih pravnih lica, a ukupan broj časova osnovnog, odnosno posebnog, fonda je manji od minimalno propisanog, kandidat mora prisustvovati časovima teorijske obuke do minimalno propisanog broja časova osnovnog, odnosno posebnog fonda časova. U ovom slučaju izbor teme i rednog broja časa u okviru teme osnovnog, odnosno posebnog, fonda časova vrši kandidat uz konsultacije sa predavačem.

Pregled minimalnog fonda časova teorijske obuke, u zavisnosti od statusa kandidata u pogledu posedovanja vozačke, odnosno probne vozačke dozvole, dat je u Tabeli 1, koja je odštampana uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

Član 8

Za sprovođenje teorijske obuke pravno lice može obrazovati grupe kandidata čiji broj ne sme biti veći od broja mesta u učionici.

Teorijska obuka kandidata se održava u terminima sa kojima kandidat može biti upoznat pri sklapanju ugovora o uslovima pod kojim će se obaviti obuka.

Podatke o rasporedu termina održavanja teorijske obuke za određeni dan pravno lice unosi u centralnu bazu podataka ISO najkasnije tri sata pre održavanja termina. Ako se iz bilo kojih razloga ne može održati teorijska obuka u zakazanom terminu pravno lice o tome obaveštava nadležni organ, najkasnije 30 minuta nakon zakazanog termina.

Na času teorijske obuke, pored knjižice, kandidat mora da ima ličnu kartu ili ispis sa čipa lične karte, a kandidat koji nije državljanin Republike Srbije mora da ima pasoš ili ličnu kartu za strance ili izbegličku legitimaciju ili drugi lični dokument na osnovu kog se utvrđuje njegov identitet.

Član 8a

Za vreme sprovođenja teorijske obuke u učionici mogu biti prisutni samo kandidati, predavač teorijske obuke, lica koja vrše nadzor nad sprovođenjem teorijske obuke i odgovorno lice u pravnom licu.

III PRAKTIČNA OBUKA

Član 9

Praktična obuka kandidata izvodi se radi sticanja praktičnih znanja i veština potrebnih za samostalno i bezbedno upravljanje vozilom u saobraćaju na putu.

Praktična obuka kandidata može se otpočeti tek nakon što kandidat položi teorijski ispit i dobije potvrdu o položenom teorijskom ispitu.

Praktična obuka kandidata sprovodi se na uređenom poligonu za praktičnu obuku (u daljem tekstu: poligon) i na javnom putu u uslovima slabog, srednjeg i jakog intenziteta saobraćaja.

Početna praktična obuka, odnosno poligonske radnje izvode se na poligonu. Ukoliko se na poligonu obavljaju i druge aktivnosti praktična obuka se vrši samo u terminima koji su određeni isključivo za osposobljavanje kandidata i koji su navedeni na dopunskim tablama saobraćajnih znakova kojima se zabranjuje saobraćaj za sva vozila, osim za vozila kojima se vrši praktična obuka kandidata, polaganje praktičnog ispita i vozila organa koji vrši nadzor.

Izuzetno od stava 4. ovog člana, početna praktična obuka, odnosno poligonske radnje prilikom osposobljavanja kandidata za vozače vozila kategorija BE, C1E, CE, D1E, DE, F i M, mogu se izvoditi na drugom prostoru, odnosno na putu sa slabim intenzitetom saobraćaja, za koji postoji saglasnost vlasnika, odnosno korisnika prostora, odnosno upravljača puta.

Izuzetno od stava 4. ovog člana, početna praktična obuka, odnosno poligonske radnje, prilikom osposobljavanja kandidata za vozače motornih vozila kategorije D1, odnosno D, mogu se izvoditi na drugom prostoru, odnosno prostoru na autobuskoj stanici, odnosno autobuskom stajalištu, za koji postoji saglasnost vlasnika, odnosno korisnika prostora, odnosno upravljača puta.

Praktična obuka na javnom putu obavlja se na putu u naselju i putu van naselja.

Prilikom praktične obuke kandidat koristi pomagala koja su upisana u lekarskom uverenju o zdravstvenoj sposobnosti za vozača vozila određene kategorije.

Član 10

Po završetku praktične obuke kandidatu se izdaje, na njegov zahtev, Potvrda o završenoj praktičnoj obuci, formata A4 ili A5, čiji je sadržaj i izgled dat u Obrascu 4, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

U slučaju prestanka osposobljavanja u pravnom licu, kandidatu se izdaje, na njegov zahtev, Potvrda o broju časova praktične obuke, formata A4 ili A5, čiji je sadržaj i izgled dat u Obrascu 5, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

Po završetku dodatne praktične obuke, u smislu odredaba člana 351. st. 9-11. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima, kandidatu se izdaje, na njegov zahtev, Potvrda o broju časova dodatne praktične obuke, formata A4 ili A5, čiji je sadržaj i izgled dat u Obrascu 6, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

U slučaju kada kandidat nakon završene praktične obuke, odnosno dodatne praktične obuke, osposobljavanje nastavlja u istom pravnom licu Potvrda o završenoj praktičnoj obuci, odnosno Potvrda o broju časova dodatne praktične obuke, je sastavni deo knjižice obuke kandidata za vozače, a u slučaju prestanka osposobljavanja u tom pravnom licu ove potvrde se izdaju na propisanim obrascima, na zahtev kandidata.

Član 11

Praktična obuka kandidata izvodi se na vozilima odgovarajuće kategorije koja ispunjavaju uslove iz pravilnika kojim se uređuju uslovi koje mora da ispunjava privredno društvo, odnosno ogranak privrednog društva ili srednja stručna škola, koji vrše osposobljavanje kandidata za vozače.

Praktična obuka kandidata – osobe sa invaliditetom, može se obavljati na vozilu proizvedenom ili prepravljenom u skladu sa njegovim potrebama koje ne mora biti registrovano na pravno lice, odnosno nije obezbeđeno po osnovu lizinga.

1. Program praktične obuke

Član 12

Program praktične obuke kandidata za vozača svih kategorija obuhvata, shodno kategoriji vozila za koju se osposobljava, najmanje:

1) upoznavanje sa uređajima i sklopovima na vozilu i njihova upotreba dok je vozilo u stanju mirovanja;

2) proveru ispravnosti vozila za bezbedno učestvovanje u saobraćaju na putu,

3) upoznavanje sa načinom zamene točka, postavljanja lanaca za sneg, snabdevanja vozila pogonskim gorivom;

4) zauzimanje položaja u vozilu i podešavanje sedišta, naslona za glavu, unutrašnjeg i spoljnih vozačkih ogledala i sigurnosnih pojaseva;

5) pokretanje vozila i upotrebu komandi i uređaja vozila u pokretu (rukovanje vozilom) i zaustavljanje vozila;

6) ubrzavanje, usporavanje i zaustavljanje vozila pri malim brzinama;

7) izvođenja propisanih poligonskih radnji vozilom;

8) izvođenje radnji vozilom u saobraćaju na putu: polazak sa mesta, uključivanje vozila u saobraćaj na putu, vožnja unapred, vožnja unazad, promena pravca kretanja i zaustavljanje vozila, održavanje brzine kretanja vozila u zavisnosti od saobraćajne situacije i uslova puta i vremenskih uslova, skretanje, polukružno okretanje, obilaženje, mimoilaženje, preticanje, promena saobraćajne trake, polukružno okretanje, zaustavljanje i naglo kočenje, korišćenje saobraćajne trake za usporavanje i ubrzavanje, propuštanje drugih učesnika u saobraćaju, ustupanje prava prvenstva prolaza;

9) postupanje vozača:

(1) pri nailasku i prolasku kroz raskrsnicu na kojoj je saobraćaj regulisan pravilom desne strane, saobraćajnim znakom, svetlosnim saobraćajnim znakom, znacima i naredbama koje daje ovlašćeno lice, odnosno nailasku na raskrsnicu sa kružnim tokom saobraćaja (ukoliko postoje mogućnosti);

(2) prilikom izbora brzine kretanja vozila u zavisnosti od saobraćajne situacije, uslova puta i vremenskih uslova;

(3) pri nailasku na pešački prelaz, u odnosu na pešake, bicikliste i druge učesnike u saobraćaju;

(4) prilikom prelaska preko železničke i tramvajske pruge i vožnje kroz tunel;

(5) prilikom smanjene vidljivosti i u uslovima padavina i prilikom kretanja putem na kojem se izvode radovi;

10) postupanje u skladu sa saobraćajnom signalizacijom;

11) razvijanja odnosa poverenja i poštovanja prema drugim učesnicima u saobraćaju, sticanja navike pomaganja drugim učesnicima u saobraćaju i preduzimanja mera da ne dođe do saobraćajne nezgode;

12) upravljanje vozilom u različitim netipičnim saobraćajnim situacijama u realnim uslovima;

13) napuštanje vozila i obezbeđivanje zaustavljenog ili parkiranog vozila.

Radnje vozilom i postupanje vozača u saobraćaju, iz stava 1. tač. 8. i 9. ovog člana izvode se na putu:

1) u naselju, i to u uslovima slabog, srednjeg i jakog intenziteta saobraćaja;

2) van naselja, i to u uslovima slabog, srednjeg i jakog intenziteta saobraćaja;

3) u naselju i van naselja, u noćnim uslovima;

4) na moto i auto putu (ukoliko postoje mogućnosti).

Član 13

Program praktične obuke kandidata za vozača motornih vozila kategorije AM, A1, A2 i A obuhvata i:

1) korišćenje zaštitne kacige i ostale zaštitne opreme;

2) zauzimanja položaja na vozilu, zaustavljanje vozila, silazak sa vozila, ostavljanje vozila;

3) održavanja ravnoteže i stabilnosti vozila pri vožnji u pravcu, u krivini, pri kočenju i ubrzavanju.

Član 14

Program praktične obuke kandidata za vozača motornih vozila kategorije C, C1, D i D1 obuhvata i:

1) rukovanje tahografom;

2) upravljanje vozilom do granica aktiviranja uređaja za ograničavanje brzine, za kandidate za vozače motornih vozila kategorija C i D;

3) obezbeđivanje tovarnog prostora, za kandidata za vozača motornih vozila kategorija C1 i C;

4) korišćenje vrata za ulazak i izlazak putnika, za kandidata za vozača motornih vozila kategorija D1 i D.

Član 15

Program praktične obuke kandidata za vozača vozila kategorije BE, CE, C1E, DE, D1E i F obuhvata i:

1) spajanje i razdvajanja vučnog i priključnog vozila;

2) obezbeđivanje tovarnog prostora.

Član 16

Plan praktične obuke kandidata sačinjava pravno lice u skladu sa programom praktične obuke i isti, u zavisnosti od kategorije vozila za koju se kandidat osposobljava i kategorije vozila za koju ima vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu, sadrži najmanje:

1) osnovni spisak ulica po naseljenim mestima u kojima će se obavljati praktična obuka, sa rangom intenziteta saobraćaja (slab, srednji i jaki);

2) osnovni spisak javnih puteva van naselja, odnosno njihovih deonica, na kojima će se obavljati praktična obuka, sa rangom intenziteta saobraćaja (slab, srednji i jaki);

3) broj časova predviđen za izvođenje početne praktične obuke, propisan u članu 43. ovog pravilnika, kao i njihov sadržaj;

4) broj časova predviđen za izvođenje praktične obuke u saobraćaju na putu u uslovima slabog, srednjeg i jakog intenziteta saobraćaja, propisan u članu 44. ovog pravilnika;

5) okvirno prostorno i vremensko određenje obavljanja radnji vozilom i postupanja vozača, na javnom putu u naselju i na javnom putu van naselja, kao i sadržaj časova iz tačke 4. ovog stava;

6) broj časova praktične obuke čiji sadržaj određuje instruktor vožnje u zavisnosti od nivoa postignute obučenosti i individualnih osobina svakog pojedinog kandidata.

Pravno lice može, pored osnovnog plana obuke, imati i više posebnih planova praktične obuke koji se sačinjavaju u skladu sa karakteristikama kandidata, odnosno zahtevanim nivoom usluge.

U toku praktične obuke kandidat prisustvuje svim časovima koji su određeni planom praktične obuke za koji je, ugovorom o uslovima pod kojim će se obaviti obuka, opredeljeno da će biti izvedena obuka kandidata.

Rang intenziteta saobraćaja (slab, srednji i jaki) u ulicama u naseljenim mestima i na javnim putevima van naselja opredeljuje Ministarstvo unutrašnjih poslova (u daljem tekstu: nadležni organ) u saradnji sa organom nadležnim za tehničko regulisanje saobraćaja i upravljačem puta.

2. Način sprovođenja praktične obuke

Član 17

Početna praktična obuka se sprovodi sa ciljem da kandidat ovlada osnovama rukovanja vozilom i tehnike vožnje.

Sa praktičnom obukom na javnom putu može se početi tek kada instruktor vožnje proceni da je kandidat, kroz početnu praktičnu obuku, stekao nivo znanja i veština koje omogućavaju bezbedno obavljanje obuke na javnom putu.

Član 18

Praktična obuka na poligonu za kandidate za vozače motornih vozila kategorija AM, A1, A2 i A, obuhvata najmanje uvežbavanje sledećih poligonskih radnji:

1) vožnja po pravcu i zaustavljanje;

2) “slalom” vožnja;

3) vožnja putanjom u obliku broja “8”;

4) kočenje i zaustavljanje.

Član 19

Praktična obuka na poligonu za kandidate za vozače motornih vozila kategorija B i B1, obuhvata najmanje uvežbavanje sledećih poligonskih radnji:

1) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad sa promenom saobraćajne trake;

2) parkiranje vozila podužno, vožnjom unazad;

3) parkiranje vozila pod pravim uglom, vožnjom unazad;

4) polukružno okretanje vozila sa najviše tri potpuna manevra na prostoru širine dve saobraćajne trake;

5) zaustavljanje i polazak vozilom na putu sa usponom;

6) kočenje i zaustavljanje.

Član 20

Praktična obuka na poligonu ili drugom prostoru, odnosno putu sa slabim intenzitetom saobraćaja, koji ispunjava propisane uslove za kandidate za vozače vozila kategorija BE, obuhvata najmanje uvežbavanje sledećih poligonskih radnji:

1) odvajanje i spajanje vučnog i priključnog vozila;

2) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci;

3) vožnja unazad sa skretanjem ulevo, odnosno udesno, pod pravim uglom.

Drugi prostor, odnosno put sa slabim intenzitetom saobraćaja iz stava 1. ovog člana, koriste se nakon pribavljene saglasnosti vlasnika, odnosno korisnika prostora, odnosno upravljača puta.

Član 21

Praktična obuka na poligonu za kandidate za vozače motornih vozila kategorija C i C1, obuhvata najmanje uvežbavanje sledećih poligonskih radnji:

1) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad sa promenom saobraćajne trake;

2) parkiranje vozila pod pravim uglom, vožnjom unazad, zbog utovara – istovara.

Član 22

Praktična obuka na poligonu ili drugom prostoru, odnosno putu sa slabim intenzitetom saobraćaja, koji ispunjava propisane uslove, za kandidate za vozače vozila kategorija C1E i CE, obuhvata najmanje uvežbavanje sledećih poligonskih radnji:

1) odvajanje i spajanje vučnog i priključnog vozila;

2) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci;

3) vožnja unazad sa skretanjem ulevo, odnosno udesno, pod pravim uglom.

Drugi prostor, odnosno put sa slabim intenzitetom saobraćaja iz stava 1. ovog člana koriste se nakon pribavljene saglasnosti vlasnika, odnosno korisnika prostora, odnosno upravljača puta.

Član 23

Praktična obuka na poligonu ili na prostoru na autobuskoj stanici, odnosno autobuskom stajalištu, odnosno drugom prostoru koji ispunjava propisane uslove, za kandidate za vozače motornih vozila kategorija D1 i D, obuhvata najmanje uvežbavanje sledećih poligonskih radnji:

1) zaustavljanje vozila na peronu, radi izlaska i ulaska putnika i polazak sa perona;

2) zaustavljanje vozila na autobuskom stajalištu, radi izlaska i ulaska putnika i polazak sa autobuskog stajališta.

Prostor na autobuskoj stanici, odnosno autobuskom stajalištu i drugi prostor iz stava 1. ovog člana, koriste se nakon pribavljene saglasnosti vlasnika, odnosno korisnika prostora, odnosno upravljača puta.

Član 24

Praktična obuka na poligonu ili drugom prostoru, odnosno putu sa slabim intenzitetom saobraćaja, koji ispunjava propisane uslove, za kandidate za vozače vozila kategorija D1E i DE, obuhvata najmanje uvežbavanje sledećih poligonskih radnji:

1) odvajanje i spajanje vučnog i priključnog vozila;

2) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci;

3) vožnja unazad sa skretanjem ulevo, odnosno udesno, pod pravim uglom.

Drugi prostor, odnosno put sa slabim intenzitetom saobraćaja iz stava 1. ovog člana, koriste se nakon pribavljene saglasnosti vlasnika, odnosno korisnika prostora, odnosno upravljača puta.

Član 25

Praktična obuka na poligonu ili drugom prostoru, odnosno putu sa slabim intenzitetom saobraćaja, za kandidate za vozače vozila kategorije F, obuhvata najmanje uvežbavanje sledećih poligonskih radnji:

1) odvajanje i spajanje vučnog i priključnog vozila;

2) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci;

3) vožnja unazad sa skretanjem ulevo, odnosno udesno pod pravim uglom.

Drugi prostor, odnosno put sa slabim intenzitetom saobraćaja iz stava 1. ovog člana, koriste se nakon pribavljene saglasnosti vlasnika, odnosno korisnika prostora, odnosno upravljača puta.

Član 26

Praktična obuka na poligonu ili drugom prostoru, odnosno putu sa slabim intenzitetom saobraćaja, za kandidate za vozače motornih vozila kategorije M, obuhvata najmanje uvežbavanje sledećih poligonskih radnji:

1) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci;

2) kočenje i zaustavljanje.

Drugi prostor, odnosno put sa slabim intenzitetom saobraćaja iz stava 1. ovog člana, koriste se nakon pribavljene saglasnosti vlasnika, odnosno korisnika prostora, odnosno upravljača puta.

Član 27

Prilikom praktične obuke kandidata, koja se sprovodi na poligonu, instruktor vožnje može vršiti nadzor nad kandidatom tako da se ne nalazi u vozilu, već u neposrednoj blizini vozila tako da ostvaruje vizuelni kontakt sa kandidatom.

Instruktor vožnje prilikom obuke iz stava 1. ovog člana, na poligonu ne može vršiti istovremeno nadzor nad više kandidata.

Izuzetno od stava 1. ovog člana, prilikom obuke kandidata za vozača motornih vozila kategorije B, pri izvođenju poligonske radnje kočenje i zaustavljanje, instruktor vožnje se uvek nalazi u vozilu, na mestu sa duplim nožnim komandama.

Član 28

Praktična obuka kandidata obavlja se na časovima koji traju 45 minuta ili na dva spojena časa u ukupnom trajanju od 90 minuta.

Sat praktične obuke instruktora vožnje obuhvata čas praktične obuke kandidata u trajanju od 45 minuta, evaluaciju izvedene obuke, vreme potrebno za vođenje propisanih evidencija i utvrđivanje ispunjenosti uslova za obavljanje praktične obuke, u trajanju od 5 minuta i odmor u trajanju od 10 minuta. Ukoliko instruktor vožnje praktičnu obuku kandidata obavlja na dva spojena časa, u tom slučaju vreme potrebno za vođenje propisanih evidencija, utvrđivanje ispunjenosti uslova za obavljanje praktične obuke, analizu i ocenu izvedene obuke je 10 minuta, a odmor nakon tih časova je 20 minuta.

Ukoliko je instruktor vožnje i predavač teorijske obuke, odnosno ispitivač, vreme koje provede na teorijskoj obuci, odnosno na praktičnom ispitu, odnosno teorijskom ispitu, smatra se vremenom praktične obuke instruktora vožnje u istom trajanju.

U toku jednog kalendarskog dana kandidat može imati najviše 2 časa praktične obuke u upravljanju vozilom.

Član 29

Praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije AM traje najmanje 7 časova.

Član 30

Praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije A1 traje najmanje 20 časova.

Izuzetno od stava 1. ovog člana praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije A1, koji već ima vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije AM, mora trajati najmanje 7 časova.

Član 31

Praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije A2 traje najmanje 30 časova.

Izuzetno od stava 1. ovog člana praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije A2, koji već ima vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu može trajati kraće i to:

1) kandidat koji ima vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije AM, mora imati obuku najmanje 14 časova;

2) kandidat koji ima vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije A1, mora imati obuku najmanje 7 časova.

Član 32

Praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije A traje najmanje 40 časova.

Izuzetno od stava 1. ovog člana praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije A, koji već ima vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu može trajati kraće i to:

1) kandidat koji ima vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije AM, mora imati obuku najmanje 20 časova;

2) kandidat koji ima vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije A1, mora imati obuku najmanje 14 časova;

3) kandidat koji ima vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije A2, mora imati obuku najmanje 7 časova.

Član 33

Praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije B1 traje najmanje 20 časova.

Izuzetno od stava 1. ovog člana praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije B1, koji već ima vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu može trajati kraće i to:

1) kandidat koji ima vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorija AM ili A1, mora imati obuku najmanje 15 časova;

2) kandidat koji ima vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorija A2 ili A, mora imati obuku najmanje 10 časova;

3) kandidat koji ima vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije F, mora imati obuku najmanje 10 časova;

4) kandidat koji ima vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije M, mora imati obuku najmanje 15 časova.

Član 34

Praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije B traje najmanje 40 časova.

Izuzetno od stava 1. ovog člana, praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije B, koji već ima vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu može trajati kraće i to:

1) kandidat koji ima vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije AM ili A1, mora imati obuku najmanje 35 časova;

2) kandidat koji ima vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije A2 ili A, mora imati obuku najmanje 30 časova;

3) kandidat koji ima vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije B1 ili F, mora imati obuku najmanje 20 časova.

Član 35

Praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije C1 traje najmanje 10 časova.

Član 36

Praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije C traje najmanje 15 časova.

Izuzetno od stava 1. ovog člana, praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije C, koji već ima vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije C1, odnosno C1E, mora trajati najmanje 7 časova.

Član 37

Praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije D1 koji imaju vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije B, odnosno BE, traje najmanje 20 časova.

Praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije D1 koji imaju vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije C1, odnosno C1E, traje najmanje 10 časova.

Praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije D1 koji imaju vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije C, odnosno CE, traje najmanje 7 časova.

Član 38

Praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije D traje najmanje 25 časova.

Izuzetno od stava 1. ovog člana, praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije D, koji već ima vozačku dozvolu može trajati kraće i to, za kandidata koji ima vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije:

1) C1, odnosno C1E – mora trajati najmanje 15 časova;

2) C, odnosno CE – mora trajati najmanje 10 časova;

3) C i D1, odnosno C i D1E – mora trajati najmanje 7 časova.

Član 39

Praktična obuka za kandidata za vozača vozila kategorije BE, C1E, CE, D1E ili DE, traje najmanje 7 časova.

Član 40

Praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije F traje najmanje 20 časova.

Izuzetno od stava 1. ovog člana praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije F, koji već ima vozačku dozvolu, odnosno probnu vozačku dozvolu, može trajati kraće i to:

1) kandidat koji ima vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima neke od kategorija AM, A1, A2 ili A, mora imati obuku najmanje 10 časova;

2) kandidat koji ima vozačku, odnosno probnu vozačku dozvolu za upravljanje vozilima neke od kategorija B1, B, BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D ili DE, mora imati obuku najmanje 7 časova;

3) kandidat koji ima vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije M, mora imati obuku najmanje 15 časova.

Član 41

Praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije M traje najmanje 3 časa.

Član 42

Pregled minimalnog fonda časova praktične obuke u zavisnosti od statusa kandidata, u pogledu posedovanja vozačke, odnosno probne vozačke dozvole, dat je u Tabeli broj 1, koja je odštampana uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

Član 43

Početna praktična obuka kandidata traje najmanje 2 časa, a za kategorije BE, C1E, CE, D1E, DE, F i M i kategorije kod kojih je ukupan propisani najmanji broj časova 10 i manji, ova obuka mora trajati najmanje 1 čas.

Praktična obuka kandidata u izvođenju radnji na javnom putu ne može se započeti pre nego što se obavi propisan broj časova iz stava 1. ovog člana.

Početna praktična obuka kandidata održava se samo u dnevnim uslovima.

Član 44

Praktična obuka kandidata u izvođenju radnji vozilom u saobraćaju na javnom putu u uslovima slabog intenziteta saobraćaja traje najmanje 4 časa, a ukoliko je ukupan propisani najmanji broj časova za pojedinu kategoriju vozila 20 časova i manji, ova obuka mora trajati najmanje 2 časa.

Praktična obuka kandidata u izvođenju radnji vozilom u saobraćaju na javnom putu u uslovima srednjeg, odnosno jakog, intenziteta saobraćaja ne može se započeti pre nego što se obavi propisan broj časova iz stava 1. ovog člana.

Praktična obuka kandidata u izvođenju radnji vozilom u saobraćaju na javnom putu u uslovima srednjeg i jakog intenziteta saobraćaja traje ukupno najmanje 6 časova, a ukoliko je ukupan propisani najmanji broj časova za pojedinu kategoriju vozila 20 časova i manji, ova obuka mora trajati ukupno najmanje 2 časa.

Praktična obuka kandidata u izvođenju radnji vozilom u saobraćaju na javnom putu za kandidate za vozače kategorije M traje najmanje 2 časa.

Član 45

Praktična obuka kandidata u izvođenju radnji vozilom u saobraćaju na javnom putu, u noćnim uslovima, mora se obaviti u trajanju od najmanje 2 časa, a ukoliko je ukupan propisani najmanji broj časova za pojedinu kategoriju vozila 10 časova i manji, ova obuka mora trajati najmanje 1 čas. Izuzetno, praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije M ne mora se izvoditi u noćnim uslovima.

Smatra se da je praktična obuka kandidata u izvođenju radnji vozilom u noćnim uslovima izvršena ako je čas praktične obuke izveden u okviru vremenskog perioda koji je kao vremenski period za noćnu vožnju određen u Tabeli 2, koja je odštampana uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

Prilikom izvođenja praktične obuke u noćnim uslovima na vozilima B kategorije koja imaju svetleću tablu ista mora svetleti.

Praktična obuka kandidata u izvođenju radnji vozilom u saobraćaju na javnom putu, van naselja, mora se obaviti u trajanju od najmanje 2 časa, a ukoliko je ukupan propisani najmanji broj časova za pojedinu kategoriju vozila 10 časova i manji, ova obuka mora trajati najmanje 1 čas. Izuzetno, praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije M se ne mora izvoditi van naselja.

Član 46

Na časovima iz člana 16. stav 1. tačka 6) ovog pravilnika, čiji sadržaj određuje instruktor vožnje, kandidat izvodi poligonske radnje, odnosno radnje i postupanja u saobraćaju na javnom putu, odnosno njihove kombinacije u različitim uslovima (javni put sa slabim, srednjim i jakim intenzitetom saobraćaja), periodima dana (danju i noću) i mestu odvijanja saobraćaja (poligon i javni put, u naselju ili van naselja), sa opterećenim, odnosno neopterećenim vozilom.

Praktična obuka izvedena u noćnim uslovima u okviru časova iz stava 1. ovog člana, koji sadrže poligonske radnje, ne ulazi u propisani fond časova za praktičnu obuku u noćnim uslovima.

Član 47

Teretno, odnosno priključno vozilo prilikom praktične obuke kandidata za vozače vozila kategorija BE, C1, C1E, C, CE, D1E, DE i F mora biti opterećeno najmanje 3 časa, na način propisan pravilnikom kojim se uređuje organizovanje, sprovođenje i način polaganja vozačkog ispita, vođenje evidencija o vozačkom ispitu, rokovi njihovog čuvanja i uslovi koje mora da ispuni vozilo na kojem se obavlja vozački ispit.

IV PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 48

Odredba člana 3. st. 11-13. ovog pravilnika primenjivaće se od 1. januara 2016. godine.

Član 48a

Izuzetno od odredbi člana 8. stav 3. ovog pravilnika u periodu do 31. decembra 2015. godine, pravno lice, putem elektronske pošte ili telefaksa, obaveštava nadležni organ o rasporedu termina održavanja teorijske obuke, kao i o svim promenama rasporeda termina, najkasnije prethodnog radnog dana od dana početka primene određenog rasporeda ili nastale promene.

Ako se iz bilo kojih razloga, u periodu iz stava 1. ovog člana, ne može održati teorijska obuka u zakazanom terminu, pravno lice, putem elektronske pošte, telefaksa ili na drugi pogodan način, obaveštava nadležni organ o razlozima neodržavanja teorijske obuke, pri čemu obaveštenje mora biti poslato najkasnije 15 minuta nakon početka zakazanog termina. U tom slučaju, nakon isteka navedenog vremena, u dnevniku teorijske obuke u pisanom obliku, evidentiraju se datum, konstatacija da časovi nisu održani u zakazanom terminu, razlozi zašto nisu održani časovi i vreme evidentiranja.

Član 49

Izuzetno od odredbi člana 20. stav 1, člana 22. stav 1, člana 24. stav 1. i člana 25. stav 1. ovog pravilnika, do 25. oktobra 2018. godine, praktična obuka na poligonu kandidata za vozača vozila kategorija BE, C1E, CE, D1E i DE i F, obuhvata najmanje uvežbavanje sledećih poligonskih radnji:

1) odvajanje i spajanje vučnog i priključnog vozila;

2) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci.

Član 50

Teorijsku obuku kandidata u pravnom licu mogu da izvode, najduže do 4. januara 2014. godine, lica koja ispunjavaju propisane uslove za predavača teorijske obuke, osim uslova u pogledu posedovanja dozvole (licence) za predavača teorijske obuke i položenog stručnog ispita.

Član 51

Praktičnu obuku kandidata u pravnom licu mogu da izvode najduže do 4. januara 2014. godine, lica koja ispunjavaju propisane uslove za instruktora vožnje, osim uslova u pogledu posedovanja dozvole (licence) za instruktora vožnje.

Najduže do 4. januara 2014. godine, praktičnu obuku kandidata za vozača vozila:

1) kategorije AM, A1 i A2, može da obavlja vozač instruktor koji ima dozvolu za vozača instruktora kategorije A;

2) kategorije B1, može da obavlja vozač instruktor koji ima dozvolu za vozača instruktora kategorije B;

3) kategorije C1, može da obavlja vozač instruktor koji ima dozvolu za vozača instruktora kategorije C;

4) kategorije D1, može da obavlja vozač instruktor koji ima dozvolu za vozača instruktora kategorije D;

5) kategorija BE, C1E, CE, D1E i DE, može da obavlja vozač instruktor koji ima dozvolu za vozača instruktora kategorije E i dozvolu za vozača instruktora za onu kategoriju kojoj pripada vučno vozilo;

6) kategorija F i M, može da obavlja vozač instruktor koji ima dozvolu za vozača instruktora bilo koje kategorije.

Član 52

Odredbe člana 47. ovog pravilnika primenjivaće se od 25. oktobra 2018. godine.

Kandidati koji su započeli, odnosno koji započnu praktičnu obuku pre 25. oktobra 2018. godine ne moraju imati časove praktične obuke sa opterećenim vozilom.

Član 53

Danom stupanja na snagu ovog pravilnika prestaje da važi Pravilnik o teorijskoj i praktičnoj obuci kandidata za vozače (“Službeni glasnik RS”, broj 53/12).

Član 54

Ovaj pravilnik stupa na snagu 26. oktobra 2013. godine.

Samostalni član Pravilnika o izmenama
Pravilnika o teorijskoj i praktičnoj obuci kandidata za vozače

(“Sl. glasnik RS”, br. 116/2013)

Član 3

Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

Samostalni član Pravilnika o izmenama i dopunama
Pravilnika o teorijskoj i praktičnoj obuci kandidata za vozače

(“Sl. glasnik RS”, br. 108/2014)

Član 7

Ovaj pravilnik stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

Samostalni član Pravilnika o izmenama
Pravilnika o teorijskoj i praktičnoj obuci kandidata za vozače

(“Sl. glasnik RS”, br. 104/2015)

Član 4

Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”, a primenjuje se od 1. januara 2016. godine.

Samostalni član Pravilnika o izmenama i dopunama
Pravilnika o teorijskoj i praktičnoj obuci kandidata za vozače

(“Sl. glasnik RS”, br. 77/2016 i 63/2017)

Član 7

Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”, s tim što se odredbe člana 4. ovog pravilnika primenjuju po isteku devet meseci od dana stupanja na snagu ovog pravilnika, dok se odredbe čl. 1-3. i člana 5. ovog pravilnika primenjuju po isteku 15 meseci od dana stupanja na snagu ovog pravilnika.

Samostalni član Pravilnika o izmeni
Pravilnika o teorijskoj i praktičnoj obuci kandidata za vozače

(“Sl. glasnik RS”, br. 63/2017)

Član 2

Ovaj pravilnik stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

Samostalni član Pravilnika o izmenama i dopunama
Pravilnika o teorijskoj i praktičnoj obuci kandidata za vozače

(“Sl. glasnik RS”, br. 16/2024)

Član 18

Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

Obrazac 1.

Naziv pravnog lica
Sedište pravnog lica

POTVRDA
O ZAVRŠENOJ TEORIJSKOJ OBUCI

Ime i prezime kandidata
ID broj kandidata
Kategorija vozila za koju se kandidat obučavao
Broj časova teorijske obuke	OF	PF
Datum početka i završetka teorijske obuke	od:	do:
Teorijska obuka u drugim pravnim licima

ID broj kandidata

Početak

Prestanak

T10

T11

T12

T13

T14

∑

ID broj kandidata

Početak

Prestanak

T10

T11

T12

T13

T14

∑

ID broj kandidata

Početak

Prestanak

T10

T11

T12

T13

T14

∑

Datum izdavanja potvrde:		Potvrdu izdao:
	MP
		(ime i prezime i potpis odgovornog lica u pravnom licu)

Obrazac 2.

Naziv pravnog lica
Sedište pravnog lica

POTVRDA
O BROJU ČASOVA TEORIJSKE OBUKE

Ime i prezime kandidata
ID broj kandidata
Kategorija vozila za koju se kandidat obučavao
Broj časova teorijske obuke
Datum početka i prestanka teorijske obuke	od:	do:
Broj časova teorijske obuke po kodovima tema čiji časovi su realizovani u celosti:

T10

T11

T12

T13

T14

∑

Datum izdavanja potvrde:		Potvrdu izdao:
	MP
		(ime i prezime i potpis odgovornog lica u pravnom licu)

Obrazac 3.

Naziv pravnog lica
Sedište pravnog lica

POTVRDA
O BROJU ČASOVA DODATNE TEORIJSKE OBUKE

Ime i prezime kandidata
ID broj kandidata
Kategorija vozila za koju se kandidat obučavao
Broj časova dodatne teorijske obuke
Datum početka i završetka dodatne teorijske obuke	od:	do:

Datum izdavanja potvrde:		Potvrdu izdao:
	MP
		(ime i prezime i potpis odgovornog lica u pravnom licu)

Obrazac 4.

Naziv pravnog lica
Sedište pravnog lica

POTVRDA
O ZAVRŠENOJ PRAKTIČNOJ OBUCI

Ime i prezime kandidata
ID broj kandidata
Kategorija vozila za koju se kandidat obučavao
Broj časova praktične obuke
Datum početka i završetka praktične obuke		od:	do:
Praktična obuka u drugim pravnim licima
ID broj kandidata	Broj časova	Početak praktične obuke	Prestanak praktične obuke

Datum izdavanja potvrde:		Potvrdu izdao:
	MP
		(ime i prezime i potpis odgovornog lica u pravnom licu)

Obrazac 5.

Naziv pravnog lica
Sedište pravnog lica

POTVRDA
O BROJU ČASOVA PRAKTIČNE OBUKE

Ime i prezime kandidata
ID broj kandidata
Kategorija vozila za koju se kandidat obučavao
Broj časova praktične obuke
Datum početka i prestanka praktične obuke	od:	do:

Osnovni kodovi →	P	SL	SRJ	KP	K
Časovi označeni samo osnovnim kodom
Časovi označeni osnovnim kodom i kodom VN
Časovi označeni osnovnim kodom i kodom O
Časovi označeni osnovnim kodom, kodom VN i O
∑

Datum izdavanja potvrde:		Potvrdu izdao:
	MP
		(ime i prezime i potpis odgovornog lica u pravnom licu)

Obrazac 6.

Naziv pravnog lica
Sedište pravnog lica

POTVRDA
O BROJU ČASOVA DODATNE PRAKTIČNE OBUKE

Ime i prezime kandidata
ID broj kandidata
Kategorija vozila za koju se kandidat obučavao
Broj časova dodatne praktične obuke
Datum početka i završetka dodatne praktične obuke	od:	do:

Datum izdavanja potvrde:		Potvrdu izdao:
	MP
		(ime i prezime i potpis odgovornog lica u pravnom licu)

Obrazac 7.

Republika Srbija
Ministarstvo ________________

ODOBRENJE
ZA OSPOSOBLJAVANJE KANDIDATA ZA UPRAVLJANJE VOZILOM VATROGASNE SLUŽBE ILI VOZILOM ORGANA ZA OČUVANJE JAVNOG REDA I MIRA, ODNOSNO ODBRANE

Odobrava se __________________________________, JMBG: ________________ iz ____________________, pripadnika __________________________________, da se osposobljava za upravljanje vozilom kategorije ____, radi dobijanja vozačke dozvole za upravljanje vozilom ________________________, u smislu člana 180. stav 4. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima.

Datum izdavanja:

Odobrio:

Tabela 1.

PREGLED MINIMALNOG FONDA ČASOVA TEORIJSKE I PRAKTIČNE OBUKE

Kandidat se osposobljava za upravljanje vozilima kategorije:

Vrsta obuke

Kandidat nema vozačku dozvolu, odnosno probnu vozačku dozvolu

Kandidat ima vozačku dozvolu, odnosno probnu vozačku dozvolu za upravljanje vozilima kategorije

C1E

D1E

30+10

5+2

30+10

5+2

30+10

5+2

30+10

5+2

30+10

5+2

30+10

5+2

C1E

5+2

D1E

5+2

30+10

5+2

25+8

U rubrikama o teorijskoj obuci (to), prvi broj označava broj časova predavanja, a drugi broj označava broj časova vežbi.

7* – praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije D traje najmanje 7 časova, pod uslovom da kandidat već ima vozačku dozvolu za upravljanje motornim vozilima kategorije C i D1, odnosno C i D1E.

Tabela 2.

PREGLED VREMENSKIH PERIODA U TOKU DANA, PO MESECIMA, U OKVIRU KOJIH SE IZVODE ČASOVI PRAKTIČNE OBUKE U NOĆNIM USLOVIMA

Mesec	Dani u mesecu	Vremenski periodi za noćnu vožnju (u časovima)
Januar	od 1 do 15	od 16:00 do 07:30
Januar	od 16 do 31	od 16:30 do 07:00
Februar	od 1 do 15	od 17:00 do 07:00
Februar	od 16 do 28 (29)	od 17:30 do 06:30
Mart	od 1 do 15	od 17:30 do 06:00
Mart	od 16 do 31	od 18:00 do 06:00
April	od 1 do 15	od 19:00 do 06:00
April	od 16 do 30	od 19:30 do 06:00
Maj	od 1 do 15	od 20:00 do 05:30
Maj	od 16 do 31	od 20:00 do 05:00
Jun	od 1 do 15	od 20:00 do 05:00
Jun	od 16 do 30	od 20:30 do 05:00
Jul	od 1 do 15	od 20:30 do 05:00
Jul	od 16 do 31	od 20:30 do 05:00
Avgust	od 1 do 15	od 20:00 do 05:30
Avgust	od 16 do 31	od 19:30 do 06:00
Septembar	od 1 do 15	od 19:00 do 06:00
Septembar	od 16 do 30	od 18:30 do 06:30
Oktobar	od 1 do 15	od 18:00 do 07:00
Oktobar	od 16 do 31	od 18:00 do 07:00
Novembar	od 1 do 15	od 16:00 do 06:30
Novembar	od 16 do 30	od 16:00 do 07:00
Decembar	od 1 do 15	od 16.00 do 07:00
Decembar	od 16 do 31	od 16:00 do 07:30

February 26, 2026February 26, 2026

PRAVILNIK

by admin

PRAVILNIKO USLOVIMA KOJE MORA DA ISPUNJAVA PRIVREDNO DRUŠTVO, ODNOSNO OGRANAK PRIVREDNOG DRUŠTVA ILI SREDNJA STRUČNA ŠKOLA KOJI VRŠE OSPOSOBLJAVANJE KANDIDATA ZA VOZAČE

(“Sl. glasnik RS”, br. 93/2013, 116/2013, 108/2014, 127/2014 – ispr., 36/2015, 51/2015, 86/2015, 104/2015, 77/2016, 63/2017, 112/2017 i 70/2018)

I UVODNA ODREDBA

Član 1

Ovim pravilnikom propisuju se uslovi koje mora da ispunjava privredno društvo, odnosno ogranak privrednog društva ili srednja stručna škola (u daljem tekstu: pravno lice) koji vrše osposobljavanje kandidata za vozače (u daljem tekstu: kandidat) i način označavanja vozila kojima se vrši osposobljavanje kandidata.

II USLOVI KOJE MORA DA ISPUNJAVA PRAVNO LICE KOJE VRŠI OSPOSOBLJAVANJE KANDIDATA ZA VOZAČE

Član 2

Pravno lice koje vrši osposobljavanje kandidata mora da ispunjava uslove u pogledu:

1) prostora za teorijsku obuku, polaganje teorijskog ispita i administrativne poslove, kao i sredstava, učila i opreme za osposobljavanje kandidata;

2) vozila za praktičnu obuku i polaganje praktičnog ispita;

3) uređenog poligona za praktičnu obuku (u daljem tekstu: poligon);

4) kadrova potrebnih za obavljanje poslova teorijske i praktične obuke i polaganja vozačkih ispita.

Podatke o uslovima iz stava 1. ovog člana, kao i svaku promenu tih podataka, pravno lice dostavlja, u elektronskom obliku, u centralnu bazu podataka Informacionog sistema osposobljavanja kandidata za vozače (u daljem tekstu: ISO).

1. Prostori za teorijsku obuku, polaganje teorijskog ispita i administrativne poslove, kao i sredstva, učila i oprema za osposobljavanje kandidata

Član 3

Pravno lice mora imati prostor koji obuhvata:

1) učionicu za teorijsku obuku, odnosno polaganje teorijskog ispita, (u daljem tekstu: učionica), sa propisanim sredstvima, učilima i opremom za osposobljavanje;

2) prostoriju za administrativne poslove;

3) najmanje jedan toalet.

Prostor iz stava 1. ovog člana ne može biti deo ugostiteljskog prostora ni prostora u kojem se organizuju igre na sreću, odnosno ne može biti neposredno povezan sa navedenim prostorima.

Prostor iz stava 1. ovog člana mora biti poslovni prostor koji je kao takav evidentiran.

Prostorije iz stava 1. tač. 1) i 3) moraju biti u sastavu istog građevinskog objekta.

Ako pravno lice ima više učionica, najmanje jedna učionica mora biti namenjena za polaganje teorijskog ispita.

Član 4

Površina učionice mora iznositi najmanje 25 m2 i biti oblika koji omogućava frontalno, grupno i individualno izvođenje teorijske obuke, odnosno individualno polaganje teorijskog ispita.

Radna površina po kandidatu mora biti najmanje 1,5 m2.

Radna površina za predavača mora biti najmanje 8 m2.

Visina učionice mora biti najmanje 2,4 m na površini iz stava 1. ovog člana, a visina učionice na preostaloj površini mora biti najmanje 2,1 m.

Član 5

Učionica i prostorija za administrativne poslove moraju biti tehnički obezbeđene u pogledu zaštite od provale.

Prostorija za administrativne poslove mora imati površinu od najmanje 8 m2.

Visina prostorije za administrativne poslove mora biti najmanje 2,1 m.

U prostoriji za administrativne poslove mora postojati odgovarajući prostor za odlaganje i čuvanje propisanih evidencija i pečata.

Na ulazu u prostoriju za administrativne poslove, odnosno u učionicu, se ističe naziv pravnog lica sa upisanim podatkom o radnom vremenu.

Član 6

U učionici mora postojati školska tabla, ili drugo sredstvo za prikazivanje teksta i crteža, površine najmanje 1,5 m2.

U učionici moraju biti radni stolovi ili školske klupe, sa stolicama sa naslonom, čiji raspored kandidatima, odnosno predavačima i ispitivačima omogućava nesmetan pristup.

Učionica mora biti osvetljena prirodnom, odnosno veštačkom svetlošću, čiji intenzitet i položaj izvora svetlosti omogućava da svi kandidati, bez obzira na položaj njihovog mesta u učionici, mogu pratiti izvođenje teorijske obuke, odnosno polagati teorijski ispit.

Član 7

Za unos podataka u centralnu bazu ISO pravno lice mora obezbediti najmanje:

1) jedan računar koji se nalazi u učionici i koji je namenjen za unos podataka o teorijskoj obuci i vođenju teorijskog ispita (računar za teorijsku obuku),

2) tri računara koji se nalaze u učionici i koji su namenjeni za polaganje teorijskog ispita (računari za teorijski ispit),

3) jedan računar koji se nalazi u prostoriji za administrativne poslove i koji je namenjen za unos ostalih podataka iz propisanih evidencija (administrativni računar),

4) jedan računar za određivanje ispitnog zadatka i evidentiranje podataka o sprovedenom praktičnom ispitu (računar za praktični ispit).

Kada pravno lice ima više učionica, u učionicama koje su namenjene samo za teorijsku obuku mora postojati računar za teorijsku obuku.

Jedan računar može biti korišćen kao računar za teorijsku obuku, administrativni računar i računar za praktični ispit, a računari za teorijski ispit, u smislu osposobljavanja kandidata za vozače, ne mogu imati drugu namenu.

Računari iz st. 1. i 2. ovog člana moraju biti sa stalnom internet vezom sa statičkom IP adresom i pravno lice mora posedovati dokument sa podacima o statičkoj IP adresi. Izuzetno, internet veza računara za praktični ispit ne mora biti sa statičkom IP adresom.

Za obezbeđenje projektovanog i bezbednog pristupa ISO, lica koja će unositi podatke putem administrativnog računara, odgovorno lice u pravnom licu, predavači, instruktori vožnje i ispitivači, moraju imati ličnu kartu koja sadrži mikrokontroler (čip) u koji je upisan kvalifikovani elektronski sertifikat imaoca i odgovarajući podaci za formiranje kvalifikovanog elektronskog potpisa (u daljem tekstu: elektronska lična karta) ili drugi kvalifikovani elektronski sertifikat.

Program koji omogućava dostavu propisanih podataka od strane pravnog lica u ISO, obezbeđuje Ministarstvo unutrašnjih poslova.

Pravno lice mora imati elektronsku adresu (e-mail).

Bliži uslovi za računare iz stava 1. ovog člana u pogledu preporučene minimalne konfiguracije, operativnog sistema i brzine internet veze, dati su u Prilogu 3. koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

Član 8

Za osposobljavanje kandidata pravno lice mora da ima i koristi, u elektronskom ili pisanom obliku, najmanje:

1) Zakon o bezbednosti saobraćaja na putevima i podzakonska akta doneta na osnovu ovog zakona koji su od značaja za uspešno vršenje osposobljavanja kandidata, odnosno druge propise koji su od značaja za bezbedno upravljanje vozilom u saobraćaju;

2) nastavna sredstva koja služe za prikaz: ponašanja i postupanja učesnika u saobraćaju, tehnike vožnje, procesa kočenja, uređaja na vozilu koji su od posebnog značaja za bezbednost saobraćaja, saobraćajne signalizacije, elemenata puta i sl.;

3) plan teorijske obuke i plan realizacije svakog pojedinačnog časa;

4) ispitna pitanja za teorijski ispit koja su određena od strane Ministarstva unutrašnjih poslova;

5) plan praktične obuke;

6) plan sprovođenja praktičnog ispita;

7) stručnu literaturu iz oblasti osposobljavanja kandidata za vozače čije objavljivanje organizuje i obezbeđuje Agencija za bezbednost saobraćaja, u smislu člana 9. stav 2. tačka 15) Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima.

Član 9

U učionici mora postojati ispravan sistem za audio-video snimanje (u daljem tekstu: audio-video sistem) koji, saglasno karakteristikama prostora u kojem je postavljen, mora da obezbedi audio-video zapis koji omogućava identifikaciju svih kandidata i ispitivača celim tokom teorijskog ispita i registrovanje njihove međusobne komunikacije.

Audio-video sistem mora imati monitor putem kojeg ispitivači, mogu videti trenutni video sadržaj koji beleže kamere i indikator koji daje informaciju o uključenosti uređaja za snimanje.

Audio-video zapis mora posedovati odgovarajuću zaštitu putem koje se utvrđuje da li su vršene promene u originalnom sadržaju tog zapisa.

Minimalni uslovi koje moraju da ispune elementi audio-video sistema dati su u Prilogu 3. koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

2. Vozila za osposobljavanje kandidata

Član 10

Osposobljavanje kandidata vrši se na:

1) mopedu – za vozača motornih vozila kategorije AM;

2) motociklu bez bočne prikolice, koji pripada vozilima kategorije A1, sa motorom radne zapremine od najmanje 120 cm3, najveće konstruktivne brzine od najmanje 90 km/h – za vozača motornih vozila kategorije A1;

3) motociklu bez bočne prikolice, koji pripada vozilima kategorije A2, sa motorom radne zapremine od najmanje 400 cm3 i efektivne, odnosno trajno nominalne snage, od najmanje 25 kW – za vozača motornih vozila kategorije A2;

4) motociklu bez bočne prikolice, koji pripada vozilima kategorije A, sa motorom radne zapremine od najmanje 600 cm3 i efektivne, odnosno trajno nominalne snage, od najmanje 40 kW – za vozača motornih vozila kategorije A;

5) teškom četvorociklu, najveće konstruktivne brzine od najmanje 60 km/h – za vozača motornih vozila kategorije B1;

6) motornom vozilu kategorije B, sa četiri točka, sa ugrađenim tahografom, sa protivblokirajućim sistemom (ABS) radnog kočenja, sa najmanje četiri sedišta, najveće konstruktivne brzine od najmanje 100 km/h, sa dva spoljna vozačka ogledala (sa obe strane vozila), i koje ima uređaj za davanje zvučnih i optičkih signala koji se aktivira pri upotrebi duplih nožnih komandi – za vozača motornih vozila kategorije B;

7) skupu vozila koji sačinjavaju motorno vozilo kategorije B, koje ispunjava uslov iz tačke 6) ovog stava i priključno vozilo najveće dozvoljene mase od najmanje 1000 kg, koje ima zatvoren tovarni sanduk (stalna nadgradnja ili privremena – “cerada”) čija je širina najmanje ista kao širina motornog vozila, pri čemu je visina priključnog vozila (sa tovarnim sandukom sa nadgradnjom) najmanje ista kao visina motornog vozila, a najveća konstruktivna brzina skupa je najmanje 100 km/h – za vozača vozila kategorije BE;

8) motornom vozilu kategorije C1, sa protivblokirajućim sistemom (ABS) radnog kočenja, čija je najveća dozvoljena masa najmanje 4000 kg, čija je dužina najmanje 5,0 m, najveća konstruktivna brzina je najmanje 80 km/h i koje ima zatvoreni tovarni sanduk (stalna nadgradnja ili privremena – “cerada”) čija je širina najmanje ista kao širina kabine, pri čemu je najviša tačka tovarnog sanduka najmanje na istoj visini kao najviša tačka kabine – za vozača motornih vozila kategorije C1;

9) skupu vozila koji sačinjavaju motorno vozilo kategorije C1, sa protivblokirajućim sistemom (ABS) radnog kočenja i priključno vozilo čija je najveća dozvoljena masa najmanje 1250 kg, koje ima zatvoreni tovarni sanduk (stalna nadgradnja ili privremena – “cerada”) čija je širina najmanje ista kao širina kabine vozila i pri čemu je najviša tačka tovarnog sanduka najmanje na istoj visini kao najviša tačka kabine motornog vozila, a skup vozila ima dužinu od najmanje 8,0 m i najveću konstruktivnu brzinu od najmanje 80 km/h – za vozača vozila kategorije C1E;

10) motornom vozilu kategorije C, sa protivblokirajućim sistemom (ABS) radnog kočenja, čija je najveća dozvoljena masa najmanje 12000 kg, dužina najmanje 8,0 m, širina najmanje 2,40 m, najveća konstruktivna brzina najmanje 80 km/h i koje ima zatvoreni tovarni sanduk (stalna nadgradnja ili privremena – “cerada”) čija je širina najmanje ista kao širina kabine, pri čemu je najviša tačka tovarnog sanduka najmanje na istoj visini kao najviša tačka kabine – za vozača motornih vozila kategorije C;

11) skupu vozila koji sačinjavaju motorno vozilo kategorije C čija najveća dozvoljena masa prelazi 7500 kg, sa protivblokirajućim sistemom (ABS) radnog kočenja i priključno vozilo čija je dužina najmanje 7,5 m, koje ima zatvoreni tovarni sanduk (stalna nadgradnja ili privremena – “cerada”) čija je širina najmanje ista kao širina kabine vozila i pri čemu je najviša tačka tovarnog sanduka najmanje na istoj visini kao najviša tačka kabine motornog vozila, a skup vozila ima najveću dozvoljenu masu od najmanje 20000 kg, dužinu od najmanje 14,0 m, širinu od najmanje 2,40 m i najveću konstruktivnu brzinu od najmanje 80 km/h – za vozača vozila kategorije CE;

12) motornom vozilu kategorije D1, sa protivblokirajućim sistemom (ABS) radnog kočenja, čija je najveća dozvoljena masa najmanje 4000 kg, dužina najmanje 5,0 m i najveća konstruktivna brzina najmanje 80 km/h – za vozila kategorije D1;

13) skupu vozila koje sačinjavaju motorno vozilo kategorije D1, koje ispunjava uslov iz tačke 12) ovog stava i priključno vozilo čija je najveća dozvoljena masa najmanje 1250 kg, koje ima zatvoreni tovarni sanduk (stalna nadgradnja ili privremena – “cerada”) širine i visine (najveće unutrašnje dimenzije tovarnog prostora) najmanje 2,0 m, a najveća konstruktivna brzina skupa je najmanje 80 km/h – za vozača vozila kategorije D1E;

14) motornom vozilu kategorije D, sa protivblokirajućim sistemom (ABS) radnog kočenja, čija je dužina najmanje 10,0 m, širina najmanje 2,40 m i čija je najveća konstruktivna brzina najmanje 80 km/h – za vozača motornih vozila kategorije D;

15) skupu vozila koje sačinjavaju motorno vozilo kategorije D, koje ispunjava uslov iz tačke 14) ovog stava, i priključno vozilo čija je najveća dozvoljena masa najmanje 1250 kg, širina najmanje 2,40 m, koje ima zatvoreni tovarni sanduk (stalna nadgradnja ili privremena – “cerada”) širine i visine (najveće unutrašnje dimenzije tovarnog prostora) najmanje 2,0 m, a najveća konstruktivna brzina skupa je najmanje 80 km/h – za vozača vozila kategorije DE;

16) skupu vozila koji sačinjavaju traktor i priključno vozilo za traktor nosivosti najmanje 3000 kg – za vozača motornih vozila kategorije F;

17) motokultivatoru – za vozače motornih vozila kategorije M.

Vozilo za osposobljavanje kandidata (u daljem tekstu: vozilo) ne može biti pojedinačno proizvedeno, odnosno prepravljeno osim u slučaju ugradnje: duplih komandi, uređaja za davanje zvučnih i optičkih signala koji se mora aktivirati pri svakoj upotrebi tih komandi, pogona na alternativna pogonska goriva, uređaja za spajanje vučnog i priključnog vozila, propisanih svetlosno signalnih uređaja za to vozilo i prepravki u skladu sa potrebama osoba sa invaliditetom, odnosno može biti izvršena prepravka vozila kojom se prepravljeno vozilo vraća u stanje u kojem je proizvedeno ili kojom se teretno vozilo prepravlja u putničko vozilo, pod uslovom da je izvršeno ispitivanje i izdato uverenje da vozilo ispunjava propisane uslove.

Vozilo kategorije B mora imati:

1) ugrađene duple nožne komande, osim komande za ubrzavanje,

2) uređaj za davanje zvučnih i optičkih signala koji se mora aktivirati pri svakoj upotrebi tih komandi,

3) dodatno unutrašnje vozačko ogledalo i najmanje jedno dodatno spoljnje ogledalo, koja omogućavaju instruktoru vožnje, odnosno ispitivaču, osmatranje puta i saobraćaja iza vozila.

Motorno vozilo kategorije C1, C, D1 i D, može biti prepravljeno ugradnjom mesta za sedenje, za instruktora vožnje, odnosno ispitivača, pod uslovom da je izvršeno ispitivanje i izdato uverenje da vozilo ispunjava propisane uslove. Ako su na ovim vozilima ugrađene duple komande, mesto za sedenje za instruktora vožnje, odnosno ispitivača, mora obezbediti mogućnost nesmetanog delovanja na ove komande i normalnu preglednost puta i saobraćaja ispred i iza vozila. Ako, umesto duplih komandi, navedena vozila imaju samo pomoćnu-parkirnu kočnicu položaj njene komande mora biti takav da je instruktor vožnje, odnosno ispitivač, može aktivirati sa mesta na kojem sedi, bez ustajanja i bitne promene položaja tela.

Vrednosti iz stava 1. tač. 2)-4) i tač. 7)-16) ovog člana, koje se odnose na radnu zapreminu, mase i dimenzije vozila, odnosno skupa vozila, mogu biti umanjene za najviše 5%, pod uslovom da ta tolerancija ne utiče na promenu kategorije vozila.

Vozila kategorije BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D i DE moraju imati najmanje po jedno dodatno spoljnje vozačko ogledalo sa leve i desne strane, koja omogućavaju instruktoru vožnje, odnosno ispitivaču, osmatranje puta i saobraćaja iza vozila, kada spoljna vozačka ogledala to ne omogućavaju.

Ugradnja tahografa u vozilo, kao i ugradnja dodatnih vozačkih ogledala ne smatra se prepravkom vozila. Vozilo sa ugrađenim duplim nožnim komandama, za koje je izdato uverenje o ispitivanju ugradnje duplih nožnih komandi, nakon ugradnje uređaja za davanje zvučnih i optičkih signala koji se aktivira pri upotrebi tih komandi ne podleže ispitivanju.

Smatra se da pravno lice ima propisan broj vozila ako vozilima nije istekla važnost registracione nalepnice ili potvrde o tehničkoj ispravnosti vozila, duže od 30 dana, ako nisu data u zakup drugom licu, ako su tehnički ispravna, ako za njih postoji propisana dokumentacija kojom se dokazuje da su izvršena ispitivanja i izdata uverenja o ispitivanju vozila i potvrda o periodičnoj kontroli uređaja i opreme na gas.

Izuzetno, odredbe st. 3, 4. i 6. ovog člana se ne primenjuju na vozilo, na kojem se vrši osposobljavanje kandidata za vozača koji je osoba sa invaliditetom i koje nije vlasništvo pravnog lica.

3. Poligon

Član 11

Pravno lice koje vrši osposobljavanje kandidata mora imati poligon koji omogućava izvođenje početne praktične obuke, odnosno propisanih poligonskih radnji, u vlasništvu pravnog lica ili uzet u zakup.

Izuzetno od stava 1. ovog člana, pravno lice ne mora imati poligon za izvođenje početne praktične obuke, odnosno poligonskih radnji, prilikom osposobljavanja kandidata za vozače:

1) vozila kategorija BE, C1E, CE, D1E, DE, F i M, već se izvođenje početne praktične obuke i poligonskih radnji može sprovoditi na drugom prostoru, odnosno na putu sa slabim intenzitetom saobraćaja, za koje postoji saglasnost vlasnika, odnosno korisnika prostora, odnosno upravljača puta;

2) motornih vozila kategorija D1 i D, već se izvođenje početne praktične obuke i poligonskih radnji može sprovoditi na drugom prostoru, odnosno prostoru na autobuskoj stanici, odnosno autobuskom stajalištu za koje postoji saglasnost vlasnika, odnosno korisnika prostora, odnosno upravljača puta.

Poligon, odnosno drugi prostor kada se na njemu obavlja obuka ili polaganje praktičnog ispita, je nekategorisani put, odnosno deo nekategorisanog puta namenjen za početnu praktičnu obuku kandidata, izvođenje poligonskih radnji i polaganje praktičnog ispita.

Poligon, odnosno prostori na kojem se izvode poligonske radnje, mora biti:

1) izgrađen sa kolovoznim zastorom od asfalta, betona ili drugog materijala koji obezbeđuje najmanje kvalitet koji imaju podloge od asfalta i betona,

2) ravan (bez bitnih oštećenja kolovoznog zastora) i bez nanosa materijala koji menjaju kvalitet podloge,

3) izveden i obezbeđen na način kojim će se sprečavati posledice grešaka kandidata pri izvođenju poligonskih radnji.

Drugi prostor, put sa slabim intenzitetom saobraćaja, autobuska stanica, odnosno autobusko stajalište, iz stava 2. ovog člana, mora ispunjavati uslove iz stava 4. ovog člana.

Prilazni put koji povezuje javni put i poligon mora biti izgrađen od savremenog kolovoznog zastora (od asfalta, betona, kocke ili drugog materijala koji obezbeđuje najmanje kvalitet koji imaju podloge od asfalta, betona ili kocke), i imati saobraćajne trake čija je širina najmanje 2,00 m. Ukoliko je poligon namenjen isključivo za obuku kandidata za vozača vozila kategorija AM, A1, A2 i A, širina saobraćajne trake je najmanje 1,50 m.

Javni put na koji se priključuje poligon mora biti od savremenog kolovoznog zastora.

Ukoliko se poligon na kojem pravno lice sprovodi obuku nalazi u naseljenom mestu koje ne ispunjava uslove za sprovođenje praktičnog ispita, a zbog udaljenosti tih naseljenih mesta nije moguće sačiniti ispitne zadatke za ispit u celini, pravno lice mora obezbediti i poligon u naseljenom mestu koje ispunjava propisane uslove za sprovođenje praktičnog ispita.

U slučaju iz stava 2. tačka 1) ovog člana, kada je upravljač puta dao saglasnost pravnom licu da poligonske radnje izvodi na delu puta sa slabim intenzitetom saobraćaja, na tom delu puta mora, u skladu sa odredbom člana 158. stav 3. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima, biti postavljena saobraćajna signalizacija, koja zabranjuje saobraćaj ostalih vozila za vreme osposobljavanja kandidata za vozače. Ovaj deo puta za vreme osposobljavanja, u cilju onemogućavanja korišćenja prostora od strane drugih korisnika, mora biti obezbeđen i opremom koja se koristi za obeležavanje prepreka na putu i mesta na kome se izvode radovi na putu.

Član 12

Na poligonu moraju postojati saobraćajni znakovi kojima se zabranjuje saobraćaj za sva vozila, osim za vozila kojima se vrši praktična obuka kandidata, polaganje praktičnog ispita i vozila organa koji vrši nadzor.

Ukoliko se poligon koristi i u druge svrhe saobraćajnim znakovima iz stava 1. ovog člana mora biti pridodata dopunska tabla na kojoj su određeni vremenski periodi po danima kada se na poligonu vrši isključivo osposobljavanje.

Prostori za izvođenje svih propisanih poligonskih radnji na poligonu moraju biti obeleženi oznakama na kolovozu, u zavisnosti od kategorije vozila za koju se vrši praktična obuka i polaganje praktičnog ispita. Oznake prostora za izvođenje propisanih poligonskih radnji se izvode belom bojom i moraju biti jasno uočljive.

Prostori za izvođenje propisanih poligonskih radnji na drugom prostoru, moraju biti propisanih dimenzija i obeleženi oznakama na kolovozu, u skladu sa odredbama ovog pravilnika. Prostori za izvođenje propisanih poligonskih radnji na putu sa slabim intenzitetom saobraćaja, odnosno autobuskoj stanici, odnosno autobuskom stajalištu, moraju biti propisanih dimenzija i mogu biti označeni samo saobraćajnim kupama na način određen ovim pravilnikom.

Širina oznaka na podlozi iznosi 0,10 m, a dužina neisprekidanog dela, odnosno prekida, isprekidanih linija iznosi 1,0 m. Širina oznaka na podlozi koje određuju granice prostora za izvođenje određene radnje ulazi u dimenzije prostora za izvođenje te radnje, a u slučaju razdelnih linija polovina širine oznake ulazi u širinu svake saobraćajne trake.

Ukoliko kolovozne, odnosno saobraćajne trake, ispunjavaju uslove koji su propisani za prostore za izvođenje određenih propisanih poligonskih radnji na njima se mogu izvoditi te radnje.

Kada se na poligonu prostori za izvođenje propisanih poligonskih radnji preklapaju, oznake kojima su obeleženi ovi prostori moraju biti izvedene različitim bojama, na delu prostora gde se oznake ne poklapaju. U slučaju preklapanja tih prostora, odnosno poklapanja oznaka, belom bojom se uvek izvode oznake prostora za izvođenje propisanih poligonskih radnji motornim vozilima kategorije B1 i B.

Preklapanje prostora za izvođenje propisanih poligonskih radnji vozilima ne sme imati negativan uticaj na izvođenje, odnosno ocenjivanje izvođenja tih radnji.

Član 13

Prostor na poligonu, za praktičnu obuku kandidata za vozače motornih vozila kategorija AM, A1, A2 i A, mora biti takvih dimenzija i oblika da se na njemu mogu oznakama na kolovozu odrediti prostori za izvođenje sledećih poligonskih radnji:

1) vožnja po pravcu i zaustavljanje;

2) “slalom” vožnja;

3) vožnja putanjom u obliku broja “8”;

4) kočenje i zaustavljanje.

Član 14

Prostor na poligonu, za praktičnu obuku kandidata za vozače motornih vozila kategorija B1 i B, mora biti takvih dimenzija i oblika da se na njemu mogu oznakama na kolovozu odrediti prostori za izvođenje sledećih poligonskih radnji:

1) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad sa promenom saobraćajne trake;

2) parkiranje vozila podužno, vožnjom unazad;

3) parkiranje vozila pod pravim uglom, vožnjom unazad;

4) polukružno okretanje vozila sa najviše tri potpuna manevra na prostoru širine dve saobraćajne trake;

5) zaustavljanje i polazak vozilom na putu sa usponom;

6) kočenje i zaustavljanje.

Na prostoru za izvođenje poligonskih radnji iz stava 1. tač. 2) i 3) ovog člana, ne mogu se preklapati oznake za parking mesta.

Član 15

Prostor na poligonu, za praktičnu obuku kandidata za vozače vozila kategorije BE, mora biti takvih dimenzija i oblika da se na njemu mogu oznakama na kolovozu odrediti prostori za izvođenje sledećih poligonskih radnji:

1) odvajanje i spajanje vučnog i priključnog vozila;

2) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci;

3) vožnja unazad sa skretanjem ulevo, odnosno udesno, pod pravim uglom.

Član 16

Prostor na poligonu, za praktičnu obuku kandidata za vozače motornih vozila kategorija C1 i C, mora biti takvih dimenzija i oblika da se na njemu mogu oznakama na kolovozu odrediti prostori za izvođenje sledećih poligonskih radnji:

1) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad sa promenom saobraćajne trake;

2) parkiranje vozila pod pravim uglom, vožnjom unazad, zbog utovara – istovara.

Član 17

Prostor na poligonu, za praktičnu obuku kandidata za vozače vozila kategorija C1E i CE, mora biti takvih dimenzija i oblika da se na njemu mogu oznakama na kolovozu odrediti prostori za izvođenje sledećih poligonskih radnji:

1) odvajanje i spajanje vučnog i priključnog vozila;

2) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci;

3) vožnja unazad sa skretanjem ulevo, odnosno udesno, pod pravim uglom.

Član 18

Prostor na poligonu, za praktičnu obuku kandidata za vozače motornih vozila kategorija D1 i D, mora biti takvih dimenzija i oblika da se na njemu mogu oznakama na kolovozu odrediti prostori za izvođenje sledećih poligonskih radnji:

1) zaustavljanje vozila na peronu, radi izlaska i ulaska putnika i polazak sa perona;

2) zaustavljanje vozila na autobuskom stajalištu, radi izlaska i ulaska putnika i polazak sa autobuskog stajališta.

Na prostoru za izvođenje poligonskih radnji iz stava 1. ovog člana, ne mogu se preklapati oznaka za peron i oznaka za autobusko stajalište.

Član 19

Prostor na poligonu, za praktičnu obuku kandidata za vozače vozila kategorija D1E i DE, mora biti takvih dimenzija i oblika da se na njemu mogu oznakama na kolovozu odrediti prostori za izvođenje sledećih poligonskih radnji:

1) odvajanje i spajanje vučnog i priključnog vozila;

2) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci;

3) vožnja unazad sa skretanjem ulevo, odnosno udesno, pod pravim uglom.

Član 20

Prostor na poligonu, za praktičnu obuku kandidata za vozače vozila kategorije F, mora biti takvih dimenzija i oblika da se na njemu mogu oznakama na kolovozu odrediti prostori za izvođenje sledećih poligonskih radnji:

1) odvajanje i spajanje vučnog i priključnog vozila;

2) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci;

3) vožnja unazad sa skretanjem ulevo, odnosno udesno, pod pravim uglom.

Član 21

Prostor na poligonu, za praktičnu obuku kandidata za vozače motornih vozila kategorije M, mora biti takvih dimenzija i oblika da se na njemu mogu oznakama na kolovozu odrediti prostori za izvođenje sledećih poligonskih radnji:

1) vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci;

2) kočenje i zaustavljanje.

Član 22

Za označavanje prostora za izvođenje propisanih radnji na poligonu, odnosno drugom prostoru pravno lice mora imati i koristiti potreban broj saobraćajnih kupa, visine najmanje 45 cm, u skladu sa grafičkim prikazom za svaku pojedinačnu radnju vozilom.

Član 23

Grafički prikaz prostora za izvođenje poligonskih radnji utvrđenih u čl. 13-21. ovog pravilnika, sa dimenzijama i načinom označavanja, dat je na sl. 1-28, koje su sadržane u Prilogu 1. koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.

Na slikama datim u Prilogu 1. ovog pravilnika, oznaka za saobraćajnu kupu je krug, a krivine su određene poluprečnikom kružnog luka čija je vrednost određena na slici.

4. Kadrovi potrebni za obavljanje poslova teorijske i praktične obuke i polaganje vozačkih ispita

Član 24

Instruktor vožnje mora biti u radnom odnosu, na određeno ili neodređeno vreme, sa punim radnim vremenom, u pravnom licu koje vrši osposobljavanje kandidata za vozače.

Pravno lice koje vrši osposobljavanje kandidata za vozače, dužno je da ima najmanje tri instruktora vožnje sa punim radnim vremenom. Svaki sledeći instruktor, može biti zaposlen sa nepunim radnim vremenom.

Ukoliko pravno lice vrši osposobljavanje kandidata za vozače vozila kategorije B dužno je da ima najmanje tri instruktora vožnje za kategoriju B sa punim radnim vremenom. Svaki sledeći instruktor, može biti zaposlen sa nepunim radnim vremenom.

Ukoliko pravno lice vrši osposobljavanje kandidata za vozače vozila ostalih kategorija dužno je da ima najmanje jednog instruktora vožnje, za svaku od tih kategorija vozila sa punim radnim vremenom. Svaki sledeći instruktor, može biti zaposlen sa nepunim radnim vremenom.

Pravno lice koje vrši osposobljavanje kandidata, dužno je da ima u radnom odnosu, na određeno ili neodređeno vreme, najmanje jednog predavača teorijske obuke.

Pravno lice koje vrši osposobljavanje kandidata, dužno je da ima u radnom odnosu, na određeno ili neodređeno vreme, najmanje jednog ispitivača za svaku od kategorija vozila za koje pravno lice vrši osposobljavanje.

Jedno lice, ukoliko ispunjava propisane uslove i ima odgovarajuće dozvole (licence), može u istom pravnom licu obavljati poslove instruktora vožnje, predavača teorijske obuke i ispitivača.

Instruktor vožnje, ispitivač i predavač, koji su u radnom odnosu u pravnom licu koje vrši osposobljavanje kandidata, moraju imati vozačku dozvolu čiji podaci su evidentirani u elektronsku evidenciju i odgovarajuću prijavu na obavezno socijalno osiguranje u tom pravnom licu, u skladu sa odgovarajućim propisima.

Pravno lice mora angažovati pravno ili fizičko lice koje će biti zaduženo za održavanje ISO i audio-video sistema na način koji će omogućiti njihove propisane funkcionalnosti.

III NAČIN OZNAČAVANJA VOZILA ZA PRAKTIČNU OBUKU KANDIDATA ZA VOZAČE

Član 25

Vozilo mora biti označeno posebnim tablicama za označavanje (u daljem tekstu: “L” tablice) i natpisima.

“L” tablice su oblika kvadrata, plave boje i na njima je ispisana oznaka “L” bele boje i cela površina tablice mora biti od reflektujućeg materijala.

Član 26

Na vozilu kategorije AM, A1, A2 i A postavlja se samo jedna “L” tablica na zadnjoj strani vozila, neposredno pored, ispod ili iznad registarske tablice, tako da bude uočljiva za ostale učesnike u saobraćaju.

Na vozilu kategorije B1, C1, C, D1, D i M postavljaju se po dve “L” tablice, jedna na levom delu prednje, a druga na levom delu zadnje, strane vozila, tako da budu uočljive za ostale učesnike u saobraćaju.

Na vozilima kategorija C1E, CE, D1E, DE i F postavlja se jedna “L” tablica na levom delu prednje strane vučnog vozila, a druga na levom delu zadnje strane priključnog vozila, tako da budu uočljive za ostale učesnike u saobraćaju.

“L” tablica na vozilima može biti postavljena i pomoću magnetne podloge.

Član 27

Na vozilu kategorije B na krovu mora postojati tabla, svetleća ili sa površinama od reflektujućeg materijala, koja sadrži natpis “OBUKA VOZAČA” ispisan ćiriličnim pismom slovima crne boje na žutoj podlozi i dve oznake “L” bele boje, upisane u kvadrat plave boje, koje su izvedene sa leve i desne strane navedenog natpisa. Navedeni natpis i oznake moraju postojati na prednjoj i zadnjoj strani table.

Tabla iz stava 1. ovog člana mora biti postavljena upravno na podužnu ravan simetrije vozila, pri čemu natpis i oznake moraju biti uočljive za učesnike u saobraćaju koji dolaze u susret vozilu, odnosno koji se kreću iza ovog vozila.

Tabla može biti postavljena i pomoću magnetne podloge.

Prilikom obuke kandidata za vozača vozila kategorije BE, jedna “L” tablica se postavlja na levom delu zadnje strane priključnog vozila, tako da bude uočljiva za ostale učesnike u saobraćaju, a vučno vozilo je označeno na način određen odredbama st. 1. i 2. ovog člana.

Ukoliko je tabla iz stava 1. ovog člana svetleća ista mora svetleti kada se osposobljavanje izvodi u noćnim uslovima.

Izuzetno od odredbe stava 1. ovog člana, na vozilu kategorije B na kojem se vrši osposobljavanje kandidata za vozača koji je osoba sa invaliditetom i koje nije vlasništvo pravnog lica, umesto table mogu biti postavljene dve “L” tablice, na način propisan odredbom člana 26. stav 2. ovog pravilnika.

Član 28

Na vozilu kategorije B na bočnim stranama mora biti natpis koji sadrži naziv pravnog lica, izveden na način da bude uočljiv za ostale učesnike u saobraćaju. Visina slova na natpisu mora biti najmanje 5 cm.

Pored natpisa, na bočnim stranama, može se nalaziti i logotip pravnog lica.

Član 29

Pravno lice prilikom izvođenja praktične obuke i polaganja vozačkog ispita za kandidate za vozače motornih vozila kategorija AM, A1, A2 i A, odnosno B1 ukoliko vozilo nema kabinu, mora imati i koristiti dovoljan broj svetloodbojnih prsluka, iz člana 30. stav 2. Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima.

Na svetloodbojnom prsluku, na leđnoj strani, mora postojati oznaka u obliku kvadrata plave boje, sa upisanom oznakom “L” bele boje.

Član 30

Izgled “L” tablice, table kojom se označava vozilo za praktičnu obuku kandidata kategorije B i oznake za označavanje prsluka za praktičnu obuku kandidata, sa njihovim dimenzijama, prikazani su na sl. 1-4, koje su sadržane u Prilogu 2. koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čine njegov sastavni deo.

IV PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 31

Odredbe člana 2. stav 2, člana 7, člana 9. st. 1-3. i člana 24. stav 9. ovog pravilnika primenjivaće se od 1. oktobra 2015. godine.

Izuzetno od stava 1. ovog člana, odredbe člana 2. stav 2, člana 7, člana 9. st. 1-3. i člana 24. stav 9. ovog pravilnika primenjivaće se na pravna lica koja učestvuju u procesu testiranja ISO i obuke za unos podataka u centralnu bazu ISO, koji traje od 25. aprila do 30. novembra 2015. godine.

Član 32

Izuzetno od odredbi člana 10. stav 1. tač. 2), 3) i 10) ovog pravilnika, pravno lice, za osposobljavanje kandidata koji su započeli, odnosno koji do 25. oktobra 2014. godine započnu osposobljavanje, odnosno realizuju najmanje jedan čas teorijske obuke, može imati i koristiti za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorije:

1) A1, motocikl bez bočne prikolice, koji pripada vozilima kategorije A1,

2) A2, motocikl bez bočne prikolice, koji pripada vozilima kategorije A2, a ne pripada vozilima kategorije A1,

3) C, motorno vozilo kategorije C čija najveća dozvoljena masa prelazi 7500 kg, najveće konstruktivne brzine najmanje 80 km/h, i koje ima zatvoreni tovarni sanduk (stalna nadgradnja ili privremena – “cerada”) čija je širina najmanje ista kao širina kabine, pri čemu je najviša tačka tovarnog sanduka najmanje na istoj visini kao najviša tačka kabine,

najkasnije do 25. aprila 2015. godine.

Izuzetno od odredbi člana 10. stav 1. tačka 6) ovog pravilnika, do 25. oktobra 2018. godine praktična obuka kandidata za vozača motornih vozila kategorije B vrši se na motornom vozilu kategorije B, sa četiri točka, sa najmanje četiri sedišta, najveće konstruktivne brzine od najmanje 100 km/h, sa dva spoljna vozačka ogledala (sa obe strane vozila).

Izuzetno od odredbe člana 10. stav 2. ovog pravilnika motorno vozilo kategorije B za osposobljavanje kandidata za vozače, koje je do 26. oktobra 2013. godine bilo registrovano na pravno lice koje je vršilo osposobljavanje kandidata na osnovu rešenja kojim se utvrđuje da su ispunjeni propisani uslovi za osposobljavanje kandidata za vozače, može biti prepravljeno vozilo, pod uslovom da je izvršeno ispitivanje i izdato uverenje da vozilo ispunjava propisane uslove.

Izuzetno od odredbi člana 10. stav 3. ovog pravilnika vozilo kategorije B do 25. oktobra 2015. godine:

1) može imati samo duplu nožnu komandu kočnog sistema,

2) ne mora imati uređaj za davanje zvučnih i optičkih signala koji se aktivira pri upotrebi duplih nožnih komandi,

3) ne mora imati dodatno unutrašnje vozačko ogledalo i najmanje jedno dodatno spoljnje ogledalo, koja omogućavaju instruktoru vožnje, odnosno ispitivaču, osmatranje puta i saobraćaja iza vozila.

Odredba člana 10. stav 6. ovog pravilnika primenjivaće se od 25. oktobra 2015. godine.

Član 33

Izuzetno od odredbe člana 11. stav 1. ovog pravilnika, do 25. oktobra 2018. godine, pravno lice koje vrši osposobljavanje kandidata početnu praktičnu obuku, odnosno poligonske radnje u praktičnoj obuci i na praktičnom ispitu, može izvoditi i na prostoru koji je deo saobraćajne površine, koji omogućava izvođenje propisanih poligonskih radnji i koji je označen na propisan način, ako poseduje saglasnost upravljača puta. Ovaj prostor za vreme osposobljavanja, u cilju onemogućavanja korišćenja prostora od strane drugih korisnika, mora biti obezbeđen i opremom koja se koristi za obeležavanje prepreka na putu i mesta na kome se izvode radovi na putu.

Ukoliko poligon ne ispunjava uslove za izvođenje poligonske radnje “zaustavljanje i polazak vozilom na putu sa usponom”, do 25. oktobra 2018. godine, za njeno izvođenje može se koristiti drugi prostor, odnosno put sa slabim intenzitetom saobraćaja koji omogućava izvođenje ove radnje. Drugi prostor, odnosno put sa slabim intenzitetom saobraćaja, pravno lice može koristiti ako poseduje saglasnosti vlasnika, odnosno korisnika prostora, odnosno upravljača puta.

Odredba člana 11. stav 4. tačka 3) ovog pravilnika primenjivaće se od 25. oktobra 2015. godine.

Član 34

(Brisan)

Član 35

Pravno lice koje vrši osposobljavanja kandidata, do 25. oktobra 2018. godine, može:

1) radnje iz člana 14. stav 1, člana 15. stav 1, člana 16. stav 1, člana 17. stav 1, člana 18. stav 1, člana 19. stav 1, člana 20. stav 1. i člana 21. stav 1. ovog pravilnika izvoditi na prostoru koji može biti smanjen u odnosu na prostor prikazan na sl. 5-17, 20-22. i 24-28. Priloga 1, tako da širina saobraćajne trake, odnosno širina dve saobraćajne trake, bude najmanje 3,00 m, odnosno najmanje 6,00 m;

2) radnje iz člana 15. stav 1. tačka 3) i člana 16. stav 1. tačka 2) ovog pravilnika izvoditi na prostoru koji može biti smanjen u odnosu na prostor prikazan na sl. 13. i 15. Priloga 1, tako da radijus krivine bude najmanje 5,00 m;

3) radnju iz člana 16. stav 1. tačka 2) ovog pravilnika izvoditi na prostoru koji može biti smanjen, u odnosu na prostor prikazan na slici 15. Priloga 1, tako da dužina zaustavnog polja označenog kupama, bude najmanje 2,00 m veća od dužine motornog vozila koje se koristi za osposobljavanje;

4) radnju iz člana 18. stav 1. tačka 1) ovog pravilnika izvoditi na prostoru koji može biti smanjen, u odnosu na prostor prikazan na slici 19. Priloga 1, tako da prostor gde se vozilo parkira omogućava parkiranje, na propisan način, vozila koje se koristi za osposobljavanje, a širina prostora namenjenog za manevrisanje prilikom ulaska i izlaska, smanjena u skladu sa manevarskim mogućnostima vozila i propisanim vršenjem radnje.

Član 36

Postupci za dobijanje dozvole za osposobljavanje kandidata za vozače započeti do dana stupanja na snagu ovog pravilnika okončaće se po odredbama ovog pravilnika.

Član 37

Danom stupanja na snagu ovog pravilnika prestaje da važi Pravilnik o uslovima koje mora da ispunjava privredno društvo, odnosno ogranak privrednog društva ili srednja stručna škola koji vrše osposobljavanje kandidata za vozače (“Službeni glasnik RS”, broj 53/12).

Član 38

Ovaj pravilnik stupa na snagu 26. oktobra 2013. godine, s tim što odredbe člana 10. stav 1. tač. 6), 7), 8), 9), 10), 11), 12) i 14), u pogledu protivblokirajućeg sistema (ABS) radnog kočenja primenjuju se po isteku pet godina od dana stupanja na snagu ovog pravilnika.

Samostalni član Pravilnika o izmeni i dopuni
Pravilnika o uslovima koje mora da ispunjava privredno društvo, odnosno ogranak privrednog društva ili srednja stručna škola koji vrše osposobljavanje kandidata za vozače

(“Sl. glasnik RS”, br. 116/2013)

Član 3

Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

Samostalni član Pravilnika o izmenama i dopunama
Pravilnika o uslovima koje mora da ispunjava privredno društvo, odnosno ogranak privrednog društva ili srednja stručna škola koji vrše osposobljavanje kandidata za vozače

(“Sl. glasnik RS”, br. 108/2014)

Član 9

Ovaj pravilnik stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

Samostalni član Pravilnika o izmenama
Pravilnika o uslovima koje mora da ispunjava privredno društvo, odnosno ogranak privrednog društva ili srednja stručna škola koji vrše osposobljavanje kandidata za vozače

(“Sl. glasnik RS”, br. 104/2015)

Član 3

Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”, a primenjuje se od 1. januara 2016. godine.

(“Sl. glasnik RS”, br. 77/2016 i 63/2017)

Član 16

Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”, osim odredaba člana 4. ovog pravilnika koje se primenjuju po isteku 15 meseci od dana stupanja na snagu ovog pravilnika.

Samostalni član Pravilnika o izmeni
Pravilnika o uslovima koje mora da ispunjava privredno društvo, odnosno ogranak privrednog društva ili srednja stručna škola koji vrše osposobljavanje kandidata za vozače

(“Sl. glasnik RS”, br. 63/2017)

Član 2

Ovaj pravilnik stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

(“Sl. glasnik RS”, br. 112/2017)

Član 2

Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

(“Sl. glasnik RS”, br. 70/2018)

Član 2

Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”, a primenjuje se od 26. oktobra 2018. godine.

Prilog 1.

GRAFIČKI PRIKAZ PROSTORA ZA IZVOĐENJE POLIGONSKIH RADNJI SA DIMENZIJAMA I NAČINOM OZNAČAVANJA

Slika 1. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “vožnja po pravcu i zaustavljanje” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorija AM, A1, A2 i A)

Slika 2. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “slalom vožnja” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorija AM, A1, A2 i A)

Slika 3. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “vožnja putanjom u obliku broja 8” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorija AM, A2, A2 i A)

Slika 4. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “kočenje i zaustavljanje” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorija AM, A1, A2 i A)

Slika 5. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad sa promenom saobraćajne trake” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorija B1 i B)

Slika 6. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “parkiranje vozila podužno, vožnjom unazad” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorija B1 i B)

Slika 7. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “parkiranje vozila pod pravim uglom, vožnjom unazad” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorija B1 i B)

Slika 8. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “polukružno okretanje vozila sa najviše tri potpuna manevra na prostoru širine dve saobraćajne trake” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorija B1 i B)

Slika 9. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “zaustavljanje i polazak vozilom na putu sa usponom” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorija B1 i B)

Slika 10. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “kočenje i zaustavljanje” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorija B1 i B)

Slika 11. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “odvajanje i spajanje vučnog i priključnog vozila” (za osposobljavanje kandidata za vozače vozila kategorije BE)

Slika 12. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci” (za osposobljavanje kandidata za vozače vozila kategorije BE)

Slika 13. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “vožnja unazad sa skretanjem ulevo, odnosno udesno, pod pravim uglom” (za osposobljavanje kandidata za vozače vozila kategorije BE)

Slika 14. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad sa promenom saobraćajne trake” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorija C1 i C)

Slika 15. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “parkiranje vozila pod pravim uglom, vožnjom unazad, zbog utovara-istovara” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorija C1 i C)

Slika 16. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “odvajanje i spajanje vučnog i priključnog vozila” (za osposobljavanje kandidata za vozače vozila kategorija C1E i CE)

Slika 17. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci” (za osposobljavanje kandidata za vozače vozila kategorija C1E i CE)

Slika 18. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “vožnja unazad sa skretanjem ulevo, odnosno udesno, pod pravim uglom” (za osposobljavanje kandidata za vozače vozila kategorija C1E i CE)

Slika 19. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “zaustavljanje vozila na peronu, radi izlaska i ulaska putnika i polazak sa perona” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorija D1 i D)

Slika 20. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “zaustavljanje vozila na autobuskom stajalištu, radi izlaska i ulaska putnika i polazak sa autobuskog stajališta” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorija D1 i D)

Slika 21. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “odvajanje i spajanje vučnog i priključnog vozila” (za osposobljavanje kandidata za vozače vozila kategorija D1E i DE)

Slika 22. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci” (za osposobljavanje kandidata za vozače vozila kategorija D1E i DE)

Slika 23. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “vožnja unazad sa skretanjem ulevo, odnosno udesno, pod pravim uglom” (za osposobljavanje kandidata za vozače vozila kategorija D1E i DE)

Slika 24. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “odvajanje i spajanje vučnog i priključnog vozila” (za osposobljavanje kandidata za vozače vozila kategorije F)

Slika 25. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci” (za osposobljavanje kandidata za vozače vozila kategorije F)

Slika 26. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “vožnja unazad sa skretanjem ulevo, odnosno udesno, pod pravim uglom” (za osposobljavanje kandidata za vozače vozila kategorije F)

Slika 27. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “vožnja napred sa promenom stepena prenosa i unazad u istoj saobraćajnoj traci” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorije M)

Slika 28. Prostor i oznake prostora za izvođenje poligonske radnje “kočenje i zaustavljanje” (za osposobljavanje kandidata za vozače motornih vozila kategorije M)

Prilog 2.

IZGLED “L” TABLICE I TABLE ZA OZNAČAVANJE VOZILA I OZNAKE ZA OZNAČAVANJE PRSLUKA ZA PRAKTIČNU OBUKU KANDIDATA ZA VOZAČE


Slika 1. Izgled “L” tablice za označavanje vozila kategorija AM, A1, A2 i A		Slika 2. Izgled “L” tablice za označavanje vozila kategorija B1, BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE, M i F

Slika 3. Izgled table za označavanje vozila kategorije B

Slika 4. Izgled oznake koja se postavlja na svetloodbojnom prsluku, koji koristi kandidat za vozača motornih vozila kategorije AM, A1, A2 i A, odnosno B1 ukoliko vozilo nema kabinu

Prilog 3.

RAČUNARI ZA OSPOSOBLJAVANJE KANDIDATA ZA VOZAČE
(konfiguracija, operativni sistem, brzina internet veze)

Preporučena minimalna konfiguracija računara i operativni sistem
CPU	Intel Core i3 (ili sličnih karakteristika proizvođača AMD)
RAM	4 GB
HDD	250 GB
Operativni sistem	Obavezan Windows 7 operativni sistem, verzija najmanje “Professional”, odnosno Windows 8 operativni sistem sa opcijom: “downgrade” (prelaza) na Windows 7
Mrežna kartica	Obavezna
Čitač elektronskih dokumenata	Obavezan

Brzina internet veze u zavisnosti od broja računara za teorijski ispit
Broj računara na kojima se polaže teorijski ispit	Brzina
Broj računara na kojima se polaže teorijski ispit	download	upload
do 5	5 Mb/s	1 Mb/s
6-10	10 Mb/s	1 Mb/s
11-15	15 Mb/s	1 Mb/s
16-20	20 Mb/s	1 Mb/s
21-25	25 Mb/s	1 Mb/s
26-30	30 Mb/s	1 Mb/s
….	….	….

AUDIO-VIDEO SISTEM
(minimalni uslovi)

Minimalni ulovi za elemente audio-video sistema
Kamera	Kolor HD kamera
	Obavezna mogućnost daljinskog povezivanja
	Obavezno integrisan mikrofon ili mogućnost za priključivanje mikrofona
Uređaj za snimanje	Obavezne karakteristike koje podržavaju rad kamera ne umanjujući kvalitet snimljenog materijala
Instalacija
Komunikaciona oprema
Monitor	Obavezan
Audio-video zapis	Obavezna zaštita tipa “watermark”